Hướng Dẫn

Hướng dẫn bài tập thở đúng cách cho người mới bắt đầu

Bài tập thở là phương pháp rèn luyện hơi thở giúp cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần. Bằng cách kiểm soát nhịp thở, có thể giảm căng thẳng, tăng cường tập trung và cải thiện chất lượng cuộc sống hàng ngày (mỗi ngày).

Xuất bản vào Cập nhật lần cuối vào

Giới Thiệu Trực Quan

người đàn ông ngồi trên thảm yoga giữa vườn
người đàn ông ngồi trên thảm yoga, tay để trong túi
người đàn ông ngồi trên ván trượt trong vườn
người đàn ông ngồi trên giường xem điện thoại
Người phụ nữ trẻ đang ngồi thiền trên sàn nhà
người đàn ông ngồi trên thảm yoga giữa rừng
người đàn ông nằm trên giường với hình xăm trên tay
Người đàn ông ngồi thiền tư thế hoa sen trên thảm.
Photo by Aalo Lens on Unsplash
người đàn ông đang thiền trong căn phòng sáng sủa, tối giản
Người đàn ông đang ngồi thiền tư thế hoa sen trên thảm tập yoga
Người phụ nữ đang thiền trong công viên mùa thu
Người phụ nữ ngồi thiền khoanh chân trên sàn
Người phụ nữ đang thiền trong công viên với cây mùa thu
Người phụ nữ ngồi thiền thanh thản trên thảm trong công viên mùa thu
Người phụ nữ tập yoga trên thảm trong công viên
Người phụ nữ ngồi thiền tư thế hoa sen ngoài trời
Người phụ nữ đang thiền trong công viên vào một ngày thu
Ba phụ nữ tập yoga ngoài trời vào mùa thu
Người phụ nữ ngồi thiền thanh thản trên thảm ngoài trời
Người đàn ông tập yoga trong phòng khách

Mong Đợi

Từ lâu tôi đã nghe mọi người đồn thổi về lợi ích kỳ diệu của việc tập thở, nhưng cứ lần lữa mãi chưa thử. Cho đến một buổi sáng trong lành, sau đợt công việc căng thẳng khiến tôi mất ngủ triền miên, tôi quyết định thử. Tôi tìm hiểu và thấy vô số phương pháp từ đơn giản đến phức tạp. Tôi bắt đầu với tâm trạng vừa háo hức vừa nghi ngờ, không biết liệu những động tác đơn giản thế này có thực sự hiệu quả như lời đồn?

Hòa Mình

Sáng hôm ấy, tôi dậy sớm hơn thường lệ. Không khí buổi sớm mát lành, thoang thoảng hương hoa dịu nhẹ. Tôi ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu cói, lưng thẳng, hai tay đặt nhẹ lên đùi. Hít vào thật sâu bằng mũi, tôi cảm nhận luồng không khí mát lành tràn vào phổi, bụng từ từ phình ra như quả bóng. Rồi thở ra chậm rãi, bụng hóp lại, cảm giác căng thẳng như được xua tan theo từng nhịp thở. Những suy nghĩ vẩn vơ dần lắng xuống, chỉ còn tiếng chim hót ríu rít ngoài hiên và nhịp thở đều đặn của chính mình. Đôi lúc tâm trí vẫn đi lang thang nghĩ đến công việc còn dở, nhưng tôi nhẹ nhàng đưa sự chú ý trở lại với hơi thở. Một cảm giác bình yên lạ kỳ lan tỏa khắp cơ thể.

Suy Ngẫm

Sau một thời gian kiên trì, tôi vẫn duy trì thói quen dậy sớm tập thở mỗi ngày. Điều kỳ diệu là những cơn đau đầu do căng thẳng đã biến mất, giấc ngủ sâu hơn, sáng dậy tinh thần sảng khoái lạ thường. Nhưng điều khiến tôi bất ngờ nhất là khả năng kiểm soát cảm xúc của mình. Trước đây, chỉ cần một chút áp lực là tôi dễ nổi nóng, bây giờ tôi đã biết cách hít thở sâu để bình tĩnh lại. Thậm chí, tôi còn hướng dẫn lại cho người thân - những người hay bị mất ngủ vì tuổi tác. Giờ đây, bài tập thở không chỉ là thói quen, mà đã trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu mỗi ngày của tôi. Chỉ với vài phút hít thở sâu mỗi ngày, cuộc sống của tôi đã thay đổi đến không ngờ.

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng hít thở sâu có thể giúp kích hoạt hệ thần kinh đối giao cảm, góp phần giảm căng thẳng. Nhiều người làm văn phòng thấy hữu ích khi đối mặt với áp lực công việc.
Tập thở trước khi ngủ có thể giúp tâm trí thư thái, dễ đi vào giấc ngủ hơn. Nhiều người thấy hữu ích để cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Hít thở đúng cách cung cấp đủ oxy cho não bộ, giúp tăng khả năng tập trung và cải thiện hiệu suất làm việc. Đây là bí quyết của nhiều người thành công.
Thở bụng giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng đầy hơi, khó tiêu - vấn đề thường gặp ở người ít vận động.
Các nghiên cứu cho thấy rằng tập thở thường xuyên có thể giúp tăng dung tích phổi và cải thiện hiệu quả hô hấp, đặc biệt có lợi cho người sống ở khu vực có chất lượng không khí kém.
Thở chậm và sâu giúp điều hòa nhịp tim, ổn định huyết áp, phòng ngừa các bệnh tim mạch - mối lo của nhiều người trung niên hiện nay.
Hít thở sâu giúp tăng cường lưu thông bạch huyết, nâng cao hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể, giúp phòng chống bệnh tật hiệu quả.
  1. Chọn không gian yên tĩnh, thoáng đãng trong nhà hoặc ngoài trời. Nếu ở thành phố, có thể chọn ban công hoặc gần cửa sổ để có không khí trong lành.
  2. Chuẩn bị tư thế ngồi thoải mái: ngồi xếp bằng trên chiếu, đệm hoặc ghế có tựa lưng. Lưng thẳng, cổ và vai thả lỏng, hai tay đặt nhẹ trên đùi hoặc bụng.
  3. Bắt đầu bằng cách hít vào từ từ bằng mũi, cảm nhận bụng phình ra.
  4. Thở ra chậm rãi, cảm nhận bụng từ từ hóp lại.
  5. Lặp lại chu kỳ thở này liên tục trong 5-10 phút mỗi lần. Khi mới bắt đầu, có thể tập 3-5 phút rồi tăng dần thời gian.
  6. Kết thúc bài tập bằng cách hít thở bình thường vài nhịp, cảm nhận sự thư giãn khắp cơ thể. Có thể xoa nhẹ hai bàn tay vào nhau rồi áp lên mắt để thư giãn.
  7. Duy trì thói quen tập đều đặn mỗi ngày 1-2 lần, tốt nhất vào buổi sáng sau khi ngủ dậy và tối trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả tốt nhất.
  • Không gian yên tĩnh, thoáng đãng, có thể là phòng ngủ, ban công hoặc góc nhỏ trong nhà
  • Tư thế ngồi thoải mái trên ghế hoặc chiếu, lưng thẳng, cổ và vai thả lỏng
  • Quần áo rộng rãi, thoải mái, không bó sát
  • Tinh thần thoải mái, không vội vàng, tắt chuông điện thoại
  • Thời gian lý tưởng: 5-10 phút mỗi lần, tốt nhất là buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc tối trước khi đi ngủ
  • Có thể chuẩn bị thêm nước ấm để uống sau khi tập
  • Nên có đồng hồ hoặc điện thoại để canh thời gian (nhưng để chế độ im lặng)

Bài tập thở phù hợp với hầu hết mọi người. Tuy nhiên, nếu bạn đang gặp các vấn đề về hô hấp, huyết áp không ổn định, đang mang thai hoặc có bệnh lý nền, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu. Nếu cảm thấy chóng mặt, khó thở hoặc khó chịu, hãy dừng lại ngay và thở bình thường. Đối với người cao tuổi, nên ngồi trên ghế có tựa lưng khi tập để đảm bảo an toàn.

Thời điểm lý tưởng nhất để tập thở là buổi sáng sớm sau khi ngủ dậy, lúc bụng còn đói. Đây là thời điểm tinh thần tỉnh táo, không khí trong lành, giúp bạn khởi đầu ngày mới đầy năng lượng. Buổi tối trước khi đi ngủ cũng là thời điểm tốt để thư giãn tinh thần, dễ đi vào giấc ngủ. Tuy nhiên, bạn có thể tập bất cứ khi nào cảm thấy căng thẳng hoặc mệt mỏi.
Với người mới bắt đầu, chỉ cần 5-10 phút mỗi lần là đủ. Khi đã quen, bạn có thể tăng dần lên 15-20 phút. Quan trọng là sự đều đặn hơn thời gian mỗi lần tập. Một mẹo nhỏ là hãy đặt báo thức để không bị phân tâm xem giờ. Nếu quá bận rộn, thậm chí vài phút hít thở sâu giữa giờ làm việc cũng mang lại hiệu quả đáng kể.
Người bị huyết áp thấp cần thận trọng khi tập thở. Nên ngồi hoặc nằm khi tập để tránh chóng mặt, tránh nín thở lâu, và thở chậm nhẹ nhàng. Bắt đầu với thời gian ngắn 1-2 phút và tăng dần nếu cảm thấy thoải mái. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu và ngừng ngay nếu thấy chóng mặt hoặc khó chịu.
Có, các bài tập thở sâu đặc biệt hiệu quả trong việc giảm đau đầu do căng thẳng. Khi hít thở sâu, mạch máu giãn ra, tăng cường lưu thông máu lên não, giúp giảm đau đầu. Nhiều người đã áp dụng các kỹ thuật thở có nhịp điệu và thấy hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau đầu kéo dài hoặc nghiêm trọng, bạn nên đi khám bác sĩ.
Hoàn toàn được nhé! Đây còn là cách tập luyện rất tốt. Bạn có thể kết hợp thở sâu khi đi bộ: hít vào trong 4 bước chân, nín thở 2 bước, rồi thở ra trong 6 bước. Cách này vừa giúp tăng cường sức khỏe tim mạch, vừa giúp tâm trí thư thái. Đặc biệt phù hợp với những người bận rộn, có thể tận dụng thời gian đi bộ buổi sáng ở công viên hoặc quanh khu phố để vừa tập thể dục vừa thư giãn tinh thần.
Cảm giác chóng mặt thường xảy ra khi bạn thở quá sâu hoặc quá nhanh, dẫn đến tình trạng thở quá mức (hyperventilation). Điều này làm giảm lượng CO2 trong máu, gây ra cảm giác chóng mặt, tê tay chân. Cách khắc phục rất đơn giản: hãy thở chậm lại, nông hơn một chút, và dừng lại nếu cảm thấy khó chịu. Khi mới tập, bạn chỉ nên thở sâu vừa phải, đừng cố gắng quá sức. Cơ thể sẽ dần thích nghi sau vài lần tập.
Có chứ, trẻ em từ 6 tuổi trở lên đã có thể tập các bài tập thở đơn giản. Điều này rất có lợi cho sự phát triển trí não và khả năng tập trung của trẻ. Bạn có thể hướng dẫn trẻ tập thở bằng cách: thổi bóng bay tưởng tượng, thở như chú ếch phồng mang, hoặc kết hợp với các động tác vươn vai đơn giản. Mỗi lần chỉ cần 2-3 phút, biến thành trò chơi để trẻ hứng thú. Điều này đặc biệt hữu ích với những trẻ hiếu động, khó tập trung hoặc hay lo lắng.
Được nhé! Tập thở khi nằm cũng rất hiệu quả, đặc biệt phù hợp với người cao tuổi hoặc những ngày mệt mỏi. Bạn nằm ngửa trên giường hoặc sàn, đầu kê gối thấp, hai tay đặt nhẹ trên bụng. Khi hít vào, cảm nhận bụng phình lên, tay được nâng lên. Khi thở ra, bụng hóp lại, tay hạ xuống. Tuy nhiên, tư thế ngồi vẫn được khuyến khích hơn vì giúp phổi mở rộng tối đa và tránh bị buồn ngủ trong khi tập.
Tập thở không phải là phương pháp giảm cân trực tiếp, nhưng nó hỗ trợ rất tốt cho quá trình này. Khi hít thở sâu, cơ thể được cung cấp đủ oxy, giúp tăng cường trao đổi chất, đốt cháy mỡ thừa hiệu quả hơn. Đặc biệt, tập thở giúp giảm căng thẳng - một trong những nguyên nhân chính gây tăng cân do stress. Nhiều người còn nhận thấy rằng khi tập thở đều đặn, họ kiểm soát được cơn thèm ăn tốt hơn. Tuy nhiên, để giảm cân hiệu quả, vẫn cần kết hợp với chế độ ăn uống khoa học và vận động phù hợp.
Người bị hen suyễn vẫn có thể tập thở nhưng cần thận trọng và nên có sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Các bài tập thở chậm, nhẹ nhàng có thể giúp cải thiện chức năng hô hấp, tăng dung tích phổi. Tuy nhiên, cần tránh các kỹ thuật nín thở lâu hoặc thở quá sâu có thể gây kích ứng phế quản. Nên bắt đầu với thời gian ngắn 2-3 phút, trong tư thế ngồi thoải mái, và luôn mang theo thuốc xịt cắt cơn bên người khi tập. Nếu thấy khó thở, ho hoặc tức ngực, cần dừng lại ngay và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Hiệu quả của việc tập thở đến với mỗi người khác nhau. Một số người có thể cảm nhận được sự thư giãn ngay sau vài lần hít thở sâu. Thông thường, sau 1-2 tuần tập đều đặn, bạn sẽ nhận thấy rõ sự thay đổi: ngủ ngon hơn, tinh thần thoải mái hơn, ít căng thẳng hơn. Sau 1 tháng, các lợi ích về sức khỏe như ổn định huyết áp, cải thiện tiêu hóa sẽ rõ rệt hơn. Điều quan trọng là kiên trì và biến nó thành thói quen hàng ngày, như những thói quen sinh hoạt thường ngày.
Hoàn toàn được và đây là sự kết hợp tuyệt vời! Hít thở là nền tảng của thiền định. Bạn có thể bắt đầu bằng cách ngồi thoải mái, nhắm mắt lại và tập trung vào hơi thở. Đếm từ 1 đến 4 khi hít vào, giữ hơi đếm từ 1 đến 4, sau đó thở ra đếm từ 1 đến 6. Khi tâm trí đi lang thang, nhẹ nhàng đưa sự chú ý trở lại với hơi thở. Chỉ cần 5-10 phút mỗi ngày, bạn sẽ thấy tâm trí bình an hơn, giảm căng thẳng rõ rệt. Đây cũng là cách nhiều người thành công bắt đầu ngày mới đầy năng lượng và tập trung.

Hãy hít thở sâu và bắt đầu hành trình chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay!