Hướng Dẫn

Hướng dẫn thực hành quét cơ thể - Bí quyết sống khỏe của người Việt

Quét cơ thể là kỹ thuật thiền giúp bạn lắng nghe cơ thể mình, giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và tìm lại sự bình yên trong tâm hồn.

Xuất bản vào Cập nhật lần cuối vào

Giới Thiệu Trực Quan

người phụ nữ đeo tai nghe đang ngồi trên ghế bành
người đàn ông ngồi trên bàn đeo tai nghe
Người phụ nữ ngồi thiền trên ghế sofa với tai nghe
người phụ nữ nằm trên giường với tai nghe
người phụ nữ nằm trên chiếc ghế dài màu xanh
bộ xương mạ vàng ngồi tư thế yoga
Người phụ nữ trẻ đang ngồi thiền trên sàn nhà
người phụ nữ ngồi trên thảm tập yoga trong phòng
người phụ nữ mặc áo ba lỗ trắng
người đàn ông ngồi dưới sàn đang gọi video trên laptop với ly cà phê
Người đang ngồi thiền
Photo by Max on Unsplash
người đàn ông mặc áo hoodie đen ngồi trên nền đen
người phụ nữ ngồi trên giường
người phụ nữ ngồi trên thảm yoga trong võng
Photo by Mina Rad on Unsplash
người phụ nữ nằm trên chiếc ghế dài màu xanh
người đàn ông ngồi trên đá tập yoga
người phụ nữ nằm trên ghế dài nhắm mắt
người đàn ông đang thiền trong căn phòng sáng sủa, tối giản
người phụ nữ nằm trên sàn trong phòng
một cô gái trẻ đang ngồi trên giường

Mong Đợi

Từ ngày chuyển lên thành phố lớn làm việc, tôi luôn bị mất ngủ vì căng thẳng. Một buổi chiều, chị đồng nghiệp rủ tôi thử thiền quét cơ thể. Tôi gật đầu đồng ý dù trong lòng đầy nghi ngại. Liệu nó có giúp gì không? - tôi tự hỏi khi chuẩn bị chiếc chiếu trải sàn, tắt điện thoại và đóng cửa phòng. Tiếng ồn ào ngoài phố dần lắng xuống, thay vào đó là tiếng quạt kêu đều đều và mùi tinh dầu sả chanh thoang thoảng trong không gian.

Hòa Mình

Nằm xuống thảm, tôi bắt đầu chú ý đến từng hơi thở. 'Hãy bắt đầu từ ngón chân cái...' - giọng nói nhẹ nhàng vang lên. Từ từ, tôi cảm nhận được sự ấm áp lan tỏa từ lòng bàn chân, nơi vẫn còn hơi nóng vì đi giày cả ngày. Khi di chuyển sự chú ý lên bắp chân, tôi giật mình nhận ra sự căng cứng nơi đây. 'À, thì ra mình đã mỏi mệt như vậy sao?' - tôi thầm nghĩ. Mùi tinh dầu sả quen thuộc khiến tôi nhớ về khu vườn nhà ngoại ở miền Tây, nơi tôi thường nằm dài ngắm mây trôi trên bầu trời xanh ngắt.

Suy Ngẫm

Mười phút trôi qua nhanh hơn tôi tưởng. Mở mắt ra, cả căn phòng như sáng hơn. Không phải là sự thay đổi đột ngột, mà là cảm giác nhẹ nhõm lạ kỳ, như vừa được tắm mát sau ngày hè oi ả. Tôi nhận ra mình đã lâu lắm rồi không thực sự lắng nghe cơ thể mình. Từ đó, mỗi tối trước khi ngủ, tôi đều dành chút thời gian để 'trò chuyện' với cơ thể. Đôi khi là tiếng côn trùng rả rích ngoài hiên, khi thì tiếng mưa rơi tí tách, tất cả đều trở thành người bạn đồng hành trong hành trình khám phá bản thân này.

Nghiên cứu cho thấy quét cơ thể giúp giảm đáng kể hormone cortisol - thủ phạm gây căng thẳng, mang lại cảm giác thư thái như vừa được nghỉ dưỡng tại Tam Đảo.
Thực hành đều đặn giúp đi vào giấc ngủ nhanh hơn và giấc ngủ sâu hơn, đặc biệt phù hợp với người thường xuyên làm việc căng thẳng tại các thành phố lớn.
Giúp bạn phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó có biện pháp chăm sóc sức khỏe kịp thời, phòng tránh bệnh tật.
Rèn luyện khả năng tập trung vào hiện tại, giảm tình trạng 'suy nghĩ lan man' thường gặp ở dân văn phòng.
Đặc biệt hiệu quả với người ngồi máy tính nhiều, giúp giảm đau lưng, đau cổ vai gáy mà dân văn phòng thường gặp.
Giúp nhận diện và chấp nhận cảm xúc một cách lành mạnh, giảm thiểu cáu gắt, bực bội trong cuộc sống hàng ngày.
Cải thiện tuần hoàn máu, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể khỏe mạnh toàn diện.
  1. Chọn thời điểm yên tĩnh trong ngày, tốt nhất là buổi tối trước khi ngủ hoặc sáng sớm
  2. Chuẩn bị không gian thoáng mát, có thể xịt chút tinh dầu sả chanh hoặc oải hương để tạo cảm giác thư giãn
  3. Nằm ngửa trên thảm hoặc giường, hai chân duỗi thẳng, hai tay xuôi theo thân, lòng bàn tay ngửa lên
  4. Nhắm mắt lại, hít thở sâu vài lần, cảm nhận hơi thở đi vào và đi ra khỏi cơ thể
  5. Bắt đầu chú ý đến từng bộ phận, bắt đầu từ ngón chân cái bên phải, di chuyển dần lên trên
  6. Khi tâm trí đi lang thang, nhẹ nhàng đưa sự chú ý trở lại với hơi thở
  7. Kết thúc bằng cách hít thở sâu, cử động nhẹ nhàng các ngón tay ngón chân trước khi mở mắt
  • Không gian yên tĩnh, thoáng mát
  • Thảm tập hoặc chiếu trải sàn
  • 10-20 phút không bị gián đoạn
  • Tư thế nằm thoải mái, có thể kê gối dưới đầu gối nếu đau lưng
  • Trang phục rộng rãi, thoải mái
  • Có thể cần khăn mỏng đắp nếu trời lạnh

Phương pháp này an toàn cho hầu hết mọi người. Người có vấn đề sức khỏe tâm thần nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Phụ nữ mang thai nên nằm nghiêng thay vì ngửa.

Thời điểm lý tưởng nhất là buổi tối trước khi ngủ khoảng 30 phút hoặc sáng sớm sau khi thức dậy. Tuy nhiên, bạn có thể thực hành bất cứ khi nào cảm thấy căng thẳng hoặc mệt mỏi.
Hoàn toàn có thể. Bạn có thể ngồi thẳng lưng trên ghế hoặc ngồi xếp bằng trên sàn, miễn là cảm thấy thoải mái. Quan trọng là giữ cột sống thẳng để dễ dàng hít thở sâu.
Điều này hoàn toàn bình thường, đặc biệt là với người mới bắt đầu. Hãy kiên nhẫn, đừng đặt áp lực phải cảm nhận được điều gì đặc biệt. Mỗi người có trải nghiệm khác nhau, quan trọng là bạn dành thời gian lắng nghe cơ thể mình.
Nếu bạn thường xuyên buồn ngủ, hãy thử thực hành vào buổi sáng hoặc ngồi thẳng lưng thay vì nằm. Bạn cũng có thể mở mắt một chút hoặc ngồi gần cửa sổ để có đủ ánh sáng.
Có, đặc biệt với chứng đau lưng do căng cơ. Khi thực hành thường xuyên, bạn sẽ học cách nhận biết và thả lỏng các cơ đang bị căng cứng. Tuy nhiên, nếu đau lưng kéo dài, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.
Ban đầu, bạn nên thử không dùng nhạc để tập trung vào cơ thể. Sau khi đã quen, có thể thử với tiếng mưa rơi, tiếng sóng biển hoặc nhạc không lời nhẹ nhàng nếu thấy phù hợp.
Không hề! Việc tâm trí đi lang thang là hoàn toàn bình thường. Mỗi lần bạn nhận ra và đưa sự chú ý trở lại chính là lúc bạn đang rèn luyện sự tập trung. Đừng quá khắt khe với bản thân.
Một số người cảm nhận được sự khác biệt ngay sau lần đầu, số khác cần vài tuần kiên trì. Thông thường, sau 2-3 tuần thực hành đều đặn mỗi ngày 10-15 phút, bạn sẽ nhận thấy sự thay đổi rõ rệt về chất lượng giấc ngủ và mức độ căng thẳng.
Bạn hoàn toàn có thể tự thực hành tại nhà. Tuy nhiên, nếu mới bắt đầu, bạn có thể tham gia các lớp thiền online hoặc offline để được hướng dẫn chi tiết hơn. Ở Việt Nam hiện có nhiều trung tâm thiền uy tín như Zen Life, Happy Life, v.v.
Có, nhưng nên rút ngắn thời gian (3-5 phút) và sử dụng ngôn ngữ phù hợp với lứa tuổi. Có thể biến thành trò chơi 'khám phá cơ thể' để trẻ hứng thú hơn.
Hãy dừng lại và ngồi dậy từ từ. Bạn có thể thử thực hành với mắt mở hoặc ngồi thay vì nằm. Nếu tình trạng tiếp diễn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Đôi khi chóng mặt xảy ra do hít thở quá sâu, hãy thở nhẹ nhàng tự nhiên.
Không, bạn chỉ cần thở tự nhiên. Quan sát hơi thở của bạn như nó vốn có, không cần cố gắng thay đổi. Hơi thở sẽ tự điều chỉnh khi bạn thư giãn. Điều quan trọng là sự thoải mái và tự nhiên.

Khám phá cơ thể bạn qua từng hơi thở