Rehber

Yüzme: Ruh ve Beden Sağlığı İçin En İyi Spor

Yüzme, tüm kas gruplarını aynı anda çalıştıran, eklemlere zarar vermeyen ve her yaştan insanın rahatlıkla yapabileceği en sağlıklı sporlardan biridir. Hem beden hem de ruh sağlığına sayısız faydası bulunur.

Yayınlanma tarihi Son güncelleme

Görsel Tanıtım

havuzdan atlayan kişi
Havuzda yüzen bir grup insan
Havuzda yüzen bir grup insan
havuzda beyaz ve yeşil ahşap sehpa
frizbiyle havuzda yüzen bir adam
havuzda yüzen erkekler
havuzda yüzen adam
yarışan yüzücülerin fotoğrafı
gündüz vakti havuzdaki adam
kelebek stili yüzen iki erkek
havuzda yüzen kişi
kırmızı-beyaz şamandıra
Photo by James Soley on Unsplash
havuzda yüzen kadın
beyaz bone takmış, havuzda yüzen bir adam
gündüz vakti havuzda yüzen beyaz bikini giymiş kadın
yüzen adam
mavi zemin üzerinde siyah ve beyaz boncuklu kolye
yüzme havuzunda bir grup yüzücü
kenarından su sıçrayan bir yüzme havuzu
mavi ve beyaz yüzme havuzu

Beklenti

Yüzmeye başlamadan önce içimde bir heyecan vardı. Suyun içinde kendimi nasıl hissedeceğimi merak ediyordum. İlk mayomu ve bone mi aldığımda, Şehrin kalabalığından uzaklaşıp kendime özel bir alan yaratmanın mutluluğunu hissettim. Havuza ilk adımımı attığımda, suyun serinliği tenimi okşadı. Kendime güvenli bir başlangıç yapmak için sığ bölümü seçtim ve suyun bana alışmasını bekledim. Nefes egzersizleri yaparken, masmavi suların üzerinde yüzen martılar gibi özgür hissedeceğim günleri hayal ettim.

Daldırma

İlk kulaçlarımı atarken, suyun direncini tüm bedenimde hissettim. Nefes alıp verme ritmini yakalamak başlarda zor olsa da, antrenörümün gösterdiği teknikle yavaş yavaş ilerlemeye başladım. Suyun altında gözlerimi açtığımda, İznik çinilerinin mavilerini andıran tonlarla karşılaştım. Her kol çekişimde, Anadolu'nun tarihi hamamlarındaki şadırvan seslerini andıran bir uyumla suyla bütünleşiyordum. Özellikle sırtüstü yüzerken, İstanbul'un mavi gökyüzüne bakarak kendimi Boğaz'ın sularına bırakmış gibi hissettim. Suyun içinde adeta bir 'Mevlana semazenleri' gibi dönüyordum kendi eksenimde.

Yansıtma

Havuzdan çıktığımda kendimi hem yorgun hem de tarifsiz bir huzur içinde hissettim. Tüm kaslarım çalışmış, zihnim ise İstanbul'un kalabalığından arınmıştı. Yüzmenin sadece bir spor değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesi olduğunu anladım. Türk hamam kültürümüzdeki 'temizlik imandan gelir' anlayışı gibi, yüzme de ruhun arınmasını sağlıyordu. Artık her yüzüşümde, Atasözünde dendiği gibi 'damlaya damlaya göl olur' misali, kendimi daha güçlü ve özgüvenli hissediyorum. Suyun dinginliği ve gücü, günlük hayatın koşuşturmasından uzaklaşmak için en güzel terapiydi.

Yüzme tüm kas gruplarını aynı anda çalıştırarak dengeli bir vücut gelişimi sağlar. Özellikle sırt, omuz ve kol kaslarını güçlendirir. Haftada 3 gün 30'ar dakika yüzme, tüm vücut kaslarınızı etkili şekilde çalıştırır.
Suyun kaldırma kuvveti sayesinde eklemlere yük binmez, bu da yaralanma riskini en aza indirir. Özellikle eklem sorunları olanlar ve fazla kilolular için idealdir.
Düzenli yüzme, kalp kasını güçlendirir, kan dolaşımını düzenler ve tansiyonu dengeler. Haftada 150 dakika orta tempolu yüzme, kalp sağlığını korumak için önerilen minimum süredir.
Suyun rahatlatıcı etkisi ve nefes kontrolü sayesinde stres seviyesini düşürür, zihinsel dinginlik sağlar. Yüzme sonrası vücutta endorfin salgılanması mutluluk hissini artırır.
Yüzme hareketleri omurgayı güçlendirerek kamburluk gibi duruş bozukluklarının düzelmesine yardımcı olur. Özellikle sırtüstü yüzme, omurga sağlığı için çok faydalıdır.
Yüksek kalori yakımı sağlayarak sağlıklı kilo vermeye ve vücut yağ oranını düşürmeye yardımcı olur. 1 saat orta tempolu yüzme ile 400-500 kalori yakılabilir.
Yüzme kursları veya havuz etkinlikleri sayesinde yeni insanlarla tanışma ve sosyalleşme imkanı sunar. Türk kültüründe önemli bir yeri olan sosyalleşme, yüzme aktiviteleriyle birleşince daha keyifli hale gelir.
  1. Yakın çevrenizdeki yüzme havuzlarını veya yüzme kurslarını araştırın. Belediyelerin ücretsiz yüzme kurslarından faydalanabilirsiniz.
  2. Temel yüzme ekipmanlarını (mayo, bone, gözlük) edinin. İlk başlarda pahalı ekipmanlar almak yerine, temel malzemelerle başlayabilirsiniz.
  3. Başlangıç seviyesi bir yüzme kursuna kaydolun veya deneyimli birinden destek alın. Türkiye'de birçok belediye ve özel kurum uygun fiyatlı yüzme kursları sunmaktadır.
  4. Suya alışmak için önce sığ bölümde nefes ve su üstünde durma çalışmaları yapın. 'Köprübaşı' pozisyonu gibi temel duruşları öğrenin.
  5. Temel yüzme stillerini (serbest stil, sırtüstü) öğrenmeye başlayın. İlk olarak 'köpekleme' yüzme tekniğiyle başlayıp, zamanla diğer stillere geçiş yapabilirsiniz.
  6. Düzenli olarak pratik yapın ve kendinizi zorlamadan yavaş yavaş gelişin. Haftada en az 2-3 gün yüzme antrenmanı yapmaya özen gösterin.
  7. Yüzme mesafenizi ve sürenizi kademeli olarak artırın. İlk günlerde 10-15 dakika ile başlayıp, zamanla bu süreyi 45-60 dakikaya çıkarabilirsiniz.
  • Rahat bir mayo
  • Bone ve su geçirmez yüzme gözlüğü
  • Havlu ve terlik (tercihen su geçirmez)
  • Yüzme bilmeyenler için can yeleği veya yüzme simidi
  • Hijyen için duş jeli, şampuan ve nemlendirici
  • Yedek iç çamaşırı ve kıyafet
  • Kulak tıkacı (özellikle orta kulak problemi olanlar için)
  • Güneş kremi (açık havuzlar için)

Yüzerken güvenlik kurallarına mutlaka uyunuz. Yalnız yüzmeyin, yorgun hissettiğinizde mola verin. Havuz kenarında kaygan zeminlere dikkat edin. Yemekten hemen sonra yüzmeyin. Kronik rahatsızlığınız varsa doktorunuza danışın. Çocuklar mutlaka yetişkin gözetiminde yüzmelidir. Engelli bireyler için uygun erişim ve destek hizmetlerini kontrol edin.

Yüzme her yaşta öğrenilebilen bir spordur. Bebekler için 6 aylıktan itibaren suya alıştırma aktiviteleri yapılabilir. Çocuklar için en uygun başlama yaşı 4-6 arasıdır. Yetişkinler için ise 'öğrenmek için asla geç değildir' sözü geçerlidir. Türkiye'de birçok yüzme kursu yetişkinler için özel dersler vermektedir.
Yüzme, en etkili kilo verme yöntemlerinden biridir. Orta tempoda 1 saat yüzme ile 400-600 kalori yakabilirsiniz. Ancak kilo verme sürecinde yüzme kadar beslenme düzeni de önemlidir. Düzenli yüzme ve sağlıklı beslenme ile ayda 2-4 kg sağlıklı kilo kaybı mümkündür. Suyun soğukluğu vücudun ısı dengesini sağlamak için ekstra enerji harcamasına neden olur, bu da kalori yakımını artırır.
Başlangıç seviyesinde haftada 2-3 gün, 30-45 dakika yüzme idealdir. Zamanla bu süre ve sıklık artırılabilir. Orta seviye için haftada 3-4 gün, ileri seviye için haftada 4-6 gün antrenman yapılabilir. Ancak vücudunuzu dinlemeyi ve dinlenme günlerini ihmal etmemeyi unutmayın. Profesyonel yüzücüler bile haftada 1 gün tam dinlenme günü yaparlar.
Temel yüzme becerilerini öğrenmek ortalama 8-12 ders sürebilir. Ancak bu süre kişinin öğrenme hızına, suya yatkınlığına ve düzenli pratik yapıp yapmamasına göre değişir. Su korkusu olan kişilerde bu süre uzayabilir. Önemli olan sabırlı olmak ve kendinizi zorlamamaktır. Unutmayın ki herkesin öğrenme hızı farklıdır.
Başlangıç için kontrollü ve güvenli bir ortam olan havuzlar daha uygundur. Havuzların derinliği belli olduğu ve akıntı gibi tehlikeler bulunmadığı için yeni başlayanlar için idealdir. Denizde yüzmek için iyi bir yüzücü olmanız ve güvenlik önlemlerini almanız önemlidir. Türkiye'de özellikle Ege ve Akdeniz'deki plajlarda cankurtaran bulundurma zorunluluğu vardır, bu tür güvenli plajları tercih edin.
Yüzme, özellikle büyüme çağındaki çocuklarda omurga ve kas gelişimine katkı sağlayarak duruşu düzeltir ve boy uzamasına yardımcı olabilir. Ancak boy uzamasında genetik faktörler en önemli etkendir. Yüzme, omurgayı esneten ve uzatan hareketler içerdiği için, büyüme çağında düzenli yapıldığında 2-5 cm'ye varan boy uzamasına katkı sağlayabilir. Yetişkinlerde ise duruş düzelmesine bağlı olarak 1-2 cm'lik bir uzama görülebilir.
Ağır bir yemekten sonra en az 1,5-2 saat beklenmelidir. Hafif bir atıştırmalıktan sonra 30 dakika yeterli olabilir. Tok karnına yüzmek mide kramplarına ve rahatsızlığa neden olabilir. Özellikle açık havuzda veya denizde yüzecekseniz, yemek sonrası bekleme süresine dikkat etmeniz önemlidir. Suya girmeden önce hafif şeyler yiyebilirsiniz, örneğin bir muz veya birkaç badem enerjinizi korumanıza yardımcı olur.
Evet, yüzme eklemlere yük bindirmediği için kireçlenme sorunu olanlar için önerilen en uygun egzersizlerden biridir. Suyun kaldırma kuvveti sayesinde eklemlere binen yük azalır ve hareket kolaylaşır. Özellikle diz ve kalça eklemlerindeki kireçlenmelerde yüzme çok faydalıdır. Sırtüstü yüzme ve serbest stil en çok önerilen stillerdir. Ancak yine de yüzme öncesi doktorunuza danışmanız önerilir.
Kulak enfeksiyonu geçirme riskini azaltmak ve su kaçmasını önlemek için özellikle yüzme sırasında sık sık su yüzeyine çıkmayanlar için kulak tıkacı önerilir. Özellikle daha önce kulak enfeksiyonu geçirenler, kulak zarı delik olanlar veya kulak tüpü takılı olanlar mutlaka kulak tıkacı kullanmalıdır. Türkiye'de eczanelerden veya spor malzemeleri satan mağazalardan kolaylıkla temin edilebilir.
Yüzme tüm vücut kaslarını çalıştıran ve çok enerji harcatan bir spordur. Ayrıca su vücut sıcaklığını düşürdüğü için, vücut kendini ısıtmak için ekstra enerji harcar. Bu da iştahın açılmasına neden olur. Yüzme sonrası sağlıklı atıştırmalıklar (meyve, kuruyemiş, yoğurt gibi) tüketmek, aşırı yemek yemenin önüne geçmeye yardımcı olur. Ayrıca yüzme öncesi ve sonrası yeterli sıvı tüketmek de önemlidir.
Yüzme tüm vücut yağlarını dengeli bir şekilde eritir. Göbek bölgesindeki yağlardan kurtulmak için düzenli yüzme yapılmalı ve beslenmeye dikkat edilmelidir. Yüzme karın kaslarını güçlendirir ve duruşu düzelterek göbek bölgesinin daha düz görünmesini sağlar. Ancak unutmayın ki, bölgesel zayıflama mümkün değildir, vücut yağları genel olarak azalır. Haftada 3-4 gün 45 dakika yüzme, sağlıklı beslenmeyle birleştiğinde göbek bölgesindeki yağlanmayı azaltmada etkili olacaktır.
Özellikle yeni başlayanlarda hafif kas ağrıları normaldir. Yüzme öncesi ısınma ve sonrasında germe egzersizleri yapmak bu ağrıları azaltacaktır. Ağrılar genellikle 1-2 gün içinde geçer. Ancak şiddetli ağrı, şişlik veya eklemlerde ağrı olursa mutlaka bir doktora danışılmalıdır. Yüzme sonrası ılık duş almak ve bol su içmek de kas ağrılarını hafifletmeye yardımcı olur. Ayrıca magnezyum açısından zengin besinler tüketmek (muz, badem, ıspanak gibi) kasların daha çabuk toparlanmasına yardımcı olacaktır.

Hadi havuza atlayın ve yüzmenin huzurunu keşfedin!