คู่มือ

เริ่มต้นธุรกิจเพื่อสังคม: สร้างรายได้พร้อมสร้างผลกระทบเชิงบวก

การเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคมคือการสร้างธุรกิจที่มุ่งแก้ไขปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อม ในขณะเดียวกันก็สร้างรายได้ที่ยั่งยืน ธุรกิจประเภทนี้ไม่เพียงแต่สร้างผลกำไร แต่ยังสร้างคุณค่าให้กับชุมชนและสิ่งแวดล้อมอีกด้วย

โดย ทีมบรรณาธิการ DoItAgain

เผยแพร่เมื่อ 6 พฤศจิกายน 2568อัปเดตล่าสุดเมื่อ 6 พฤศจิกายน 2568

บทนำภาพ

ร้านสำหรับนักธุรกิจ — Photo by Simone Daino on Unsplash

สะพานข้ามแม่น้ำล้อมรอบด้วยต้นไม้และดอกไม้ — Photo by UNICEF on Unsplash
Illustration by Jessie Wong

ผู้หญิงเขียนไวท์บอร์ดด้วยปากกา — Photo by Walls.io on Unsplash
A person writing the steps for setting up a social wall on a white board

คู่รักยิ้มแย้มถือป้าย "เปิดแล้ว" — Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Pretty red-haired businesswoman cafe owner is holding yes we are open sign with her cheerful employee in apron standing near her. Successful start-up and people concept.

คู่รักต้อนรับลูกค้าด้วยรอยยิ้ม: เราเปิดแล้ว — Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Happy attractive people cafe workers in aprons are holding yes we are open sign and smiling while standing inside coffee shop. Opening new business and start-up concept.

กลุ่มคนนั่งรอบโต๊ะไม้ — Photo by Sweet Life on Unsplash
A group of South Africans with diabetes brainstorm ideas on diabetes advocacy

ผนังสีขาวมีป้ายนีออนเขียนว่า "Social Barn" — Photo by Adiptalk on Unsplash

บาริสตาถือป้าย "เปิดแล้ว" ต้อนรับลูกค้า — Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Cheerful handsome man small coffee-house owner is holding we are open sign while standing inside modern coffee shop. Opening new business and people concept.

กลุ่มผู้ชายนั่งเรียงกัน — Photo by MIGUEL BAIXAULI on Unsplash

ผู้หญิงสองคนยืนอยู่หน้ากระดานขาว — Photo by Walls.io on Unsplash
Marketing team discussing the steps for setting up a social wall in front of a white board

ผู้หญิงกำลังต้อนรับลูกค้า ร้านเปิดแล้ว — Photo by Vitaly Gariev on Unsplash
Portrait of attractive confident woman small business owner holding we are open sign standing in her coffee shop and smiling looking at camera. Coffee house interior in background.

ผู้ชายใส่เสื้อคอวีสีเขียวน้ำทะเลนั่งข้างผู้ชายใส่เสื้อคอวีสีขาว — Photo by Jordan Carroll on Unsplash
Two digital nomads working and collaborating remotely on a computer outside.

คนเดินเล่นในสวน — Photo by Artem Beliaikin on Unsplash
Text “ENTRANCE” in the rainforest of Bali island

คนนั่งอยู่ที่โต๊ะ — Photo by Polina Kuzovkova on Unsplash
Malaysian woman in Kampung Baru, KL

ดีวีดีเรื่อง The Big Bang Theory — Photo by Lidia Vi on Unsplash

ผู้หญิงยืนอยู่ข้างผู้หญิงที่ขี่จักรยาน — Photo by zhang kaiyv on Unsplash
北京胡同人文

ผู้หญิงพูดในงานสัมมนาถือไมโครโฟน — Photo by Dwayne joe on Unsplash

เรื่องราวของประสบการณ์

ความคาดหวัง

เมื่อครั้งแรกที่ได้ยินเกี่ยวกับธุรกิจเพื่อสังคม หัวใจฉันเต้นแรงด้วยความตื่นเต้น แต่ก็มีความกังวลแฝงอยู่ลึกๆ ว่าจะทำได้จริงหรือไม่ ฉันเริ่มต้นด้วยการศึกษาข้อมูลจากเว็บไซต์ของa social enterprise promotion office และอ่านกรณีศึกษาของธุรกิจเพื่อสังคมที่ประสบความสำเร็จในประเทศไทย อย่างเช่น 'a well-known local brand' ที่สร้างรายได้ให้กับชุมชนประมงท้องถิ่น ฉันนั่งจิบชาไทยหอมกรุ่นในร้านกาแฟเล็กๆ แถวบ้าน ขณะจดบันทึกไอเดียต่างๆ ที่คิดว่าน่าจะช่วยแก้ไขปัญหาในชุมชนของฉันได้

การดื่มด่ำ

การเริ่มต้นธุรกิจเพื่อสังคมไม่ใช่เรื่องง่ายดาย ฉันต้องเรียนรู้ทั้งเรื่องการตลาด การเงิน และการบริหารจัดการ เริ่มต้นจากศูนย์ ฉันลงมือทำด้วยการขายผลิตภัณฑ์แฮนด์เมดจากผ้าบาติกย้อมสีธรรมชาติ โดยจ้างแรงงานแม่บ้านและผู้สูงอายุในชุมชนa rural community ความท้าทายครั้งใหญ่คือการหาจุดสมดุลระหว่างการสร้างรายได้กับการสร้างผลกระทบทางสังคม ฉันยังจำความรู้สึกเหนื่อยล้าในวันที่ต้องเดินทางไปหาซัพพลายเออร์ด้วยตัวเอง หรือวันที่ยอดขายไม่เป็นไปตามเป้า แต่ทุกครั้งที่เห็นรอยยิ้มของพนักงานและความภูมิใจในสายตาของพวกเขาเมื่อได้รับเงินเดือนแรก ฉันรู้สึกว่าทุกความเหนื่อยล้ามันคุ้มค่าจริงๆ

การไตร่ตรอง

วันนี้ธุรกิจเล็กๆ ของเราเติบโตขึ้นมากกว่าเมื่อแรกเริ่ม เราไม่เพียงแต่สร้างรายได้ให้กับสมาชิกในชุมชนmany families แต่ยังช่วยอนุรักษ์ผ้าทอพื้นบ้านและลดการใช้สารเคมีจากกระบวนการย้อมผ้า ฉันจำได้ดีวันแรกที่ลูกค้าคนหนึ่งส่งข้อความมาขอบคุณที่ช่วยให้เธอเห็นคุณค่าของผ้าทอไทย และต้องการเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนชุมชนของเรา นั่นคือช่วงเวลาที่ฉันเข้าใจว่าการเป็นผู้ประกอบการเพื่อสังคมไม่ใช่แค่การทำธุรกิจ แต่มันคือการสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืนให้กับสังคมและสิ่งแวดล้อมรอบตัวเรา

ทำไมถึงสำคัญ

ธุรกิจเพื่อสังคมช่วยแก้ไขปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

สามารถสร้างรายได้ในขณะที่สร้างผลกระทบเชิงบวกให้กับสังคม

ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญกับแบรนด์ที่ใส่ใจสังคมและสิ่งแวดล้อม

การทำงานร่วมกับชุมชนและพันธมิตรช่วยสร้างความเข้มแข็งให้กับธุรกิจ

มีแหล่งทุนและโครงการสนับสนุนมากมายสำหรับธุรกิจเพื่อสังคม

จุดขายที่โดดเด่นจากการเป็นธุรกิจที่สร้างคุณค่าให้สังคม

ธุรกิจที่คำนึงถึงสังคมและสิ่งแวดล้อมมีแนวโน้มเติบโตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว

วิธีการเริ่มต้น

ระบุปัญหาสังคมหรือสิ่งแวดล้อมที่ต้องการแก้ไข
ศึกษาตลาดและกลุ่มเป้าหมาย
ออกแบบโมเดลธุรกิจที่สร้างผลกระทบเชิงบวก
จัดทำแผนธุรกิจและแผนการเงิน
หาพันธมิตรและเครือข่ายสนับสนุน
เริ่มต้นธุรกิจในขนาดเล็กและทดสอบตลาด
ประเมินผลและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

สิ่งที่คุณจะต้องการ

ไอเดียธุรกิจที่แก้ไขปัญหาสังคมหรือสิ่งแวดล้อม
เงินทุนเริ่มต้น
ความเข้าใจเกี่ยวกับกลุ่มเป้าหมาย
แผนธุรกิจเบื้องต้น
ความรู้ด้านกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ทีมงานหรือเครือข่ายสนับสนุน
ความมุ่งมั่นและความอดทน

ความปลอดภัยเป็นอันดับแรก

การเริ่มต้นธุรกิจเพื่อสังคมควรมีการวางแผนทางการเงินที่ดี และทำความเข้าใจกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนเริ่มต้นธุรกิจจริง

คำถามที่พบบ่อย

ธุรกิจเพื่อสังคมมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาสังคมหรือสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก ในขณะที่ยังคงสร้างรายได้ที่ยั่งยืน แตกต่างจากธุรกิจทั่วไปที่เน้นการทำกำไรสูงสุด

ขึ้นอยู่กับประเภทของธุรกิจ แต่สามารถเริ่มต้นจากเงินทุนน้อยๆ ก่อนได้ เช่น เริ่มจากขายสินค้าจำนวนน้อยๆ แล้วค่อยๆ ขยายธุรกิจ

มีหลายแหล่งทุนทั้งจากภาครัฐ เอกชน และองค์กรระหว่างประเทศที่สนับสนุนธุรกิจเพื่อสังคม เช่น กองทุนเพื่อสังคม (Social Enterprise Thailand)

สามารถวัดได้จากตัวชี้วัดทั้งเชิงปริมาณ เช่น จำนวนผู้ได้รับประโยชน์ และเชิงคุณภาพ เช่น การเปลี่ยนแปลงคุณภาพชีวิตของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

ได้ ธุรกิจเพื่อสังคมสามารถทำกำไรได้ แต่กำไรส่วนหนึ่งจะถูกนำกลับไปพัฒนาธุรกิจและสร้างผลกระทบทางสังคมต่อไป

การเริ่มต้นด้วยตัวเองทำให้ตัดสินใจได้รวดเร็ว แต่การมีพันธมิตรที่เหมาะสมจะช่วยเสริมจุดอ่อนและเพิ่มโอกาสความสำเร็จ

มีหลายตัวอย่าง เช่น บริษัท ประชารัฐรักสามัคคี ที่จำหน่ายผลิตภัณฑ์ชุมชน และบริษัท สานพลังประชารัฐ ที่ช่วยพัฒนาผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น

ไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านธุรกิจมากนัก แต่ควรมีความเข้าใจพื้นฐานและพร้อมที่จะเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง

ได้ หากมีโมเดลธุรกิจที่แข็งแกร่งและสามารถปรับให้เข้ากับบริบทของประเทศนั้นๆ ได้

ปัจจุบันประเทศไทยมีกฎหมายเกี่ยวกับวิสาหกิจเพื่อสังคมที่ให้การรับรองและสนับสนุนธุรกิจประเภทนี้

สามารถเข้าร่วมเครือข่ายธุรกิจเพื่อสังคม งานแสดงสินค้า หรือกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างเครือข่ายและหาพันธมิตร

แน่นอน เพราะเทรนด์การบริโภคที่ใส่ใจสังคมและสิ่งแวดล้อมมีแนวโน้มเติบโตขึ้นเรื่อยๆ ทั่วโลก