คู่มือ

การแข่งขันเขียนโปรแกรม | พัฒนาทักษะเขียนโค้ดกับเวทีแข่งอันดับต้นๆ ของไทย

การแข่งขันเขียนโปรแกรมช่วยฝึกสมองให้คิดเป็นระบบ เรียนรู้เทคนิคใหม่ๆ และพบปะกับชุมชนคนรักโค้ดดิ้งในประเทศไทย

เผยแพร่เมื่อ อัปเดตล่าสุดเมื่อ

บทนำภาพ

คอมพิวเตอร์พร้อมแป้นพิมพ์และเมาส์
Photo by Growtika on Unsplash
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปวางอยู่บนโต๊ะ
คอมพิวเตอร์บนโต๊ะ
Photo by Growtika on Unsplash
ผู้ชายนั่งทำงานกับแล็ปท็อป
จอคอมพิวเตอร์สีดำแบน
Photo by Louis Tsai on Unsplash
ผู้ชายใส่หูฟังและใช้แล็ปท็อป
ผู้ชายสองคนนั่งอยู่หน้าคอมพิวเตอร์แล็ปท็อป
Photo by Flipsnack on Unsplash
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปวางอยู่บนโต๊ะทำงาน
Photo by Glen Carrie on Unsplash
ภาพหน้าจอคอมพิวเตอร์
Photo by Andrew on Unsplash
หน้าจอคอมพิวเตอร์พร้อมคีย์บอร์ดและกล่องที่มีโลโก้
Photo by Growtika on Unsplash
จอคอมพิวเตอร์สีดำแบน
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปวางอยู่บนโต๊ะ
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปวางอยู่บนโต๊ะทำงาน
Photo by Tai Bui on Unsplash
หน้าจอคอมพิวเตอร์ที่มีโปรแกรมกำลังทำงาน
Photo by Glen Carrie on Unsplash
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อป HP สีขาวดำ
MacBook Pro ที่เปิดอยู่
หนังสือ Get Coding และ Coding วางอยู่ข้างถ้วยกาแฟ
Photo by Rick Muigo on Unsplash
ผู้ชายใช้คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปบนโต๊ะไม้
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปสีดำเปิดอยู่พร้อมหน้าจอสีน้ำเงิน
คอมพิวเตอร์แล็ปท็อปวางอยู่บนโต๊ะ

ความคาดหวัง

ก่อนจะถึงวันแข่งขันใหญ่ของa major university ใจฉันเต้นรัวเหมือนกลองสะบัดชัย ตลอดเดือนที่ผ่านมาฝึกฝนอย่างหนักกับโจทย์ในเว็บ competitive programming platforms และ online coding challenges แม้จะตื่นเต้นจนนอนไม่ค่อยหลับ แต่ก็ตื่นเต้นที่จะได้ลองของจริง คืนก่อนแข่งนั่งจิบชาเขียวร้อนๆ ระหว่างอ่านโจทย์เก่าๆ ใต้แสงไฟโต๊ะทำงานที่สาดส่องเป็นวงกลมบนโต๊ะไม้สักเก่าๆ รู้สึกเหมือนกำลังเตรียมตัวเข้าสนามสอบใหญ่

การดื่มด่ำ

ห้องแข่งขันที่the engineering faculty เต็มไปด้วยเสียงแป้นพิมพ์ดังระงม กลิ่นกาแฟหอมกรุ่นจากถ้วยกาแฟกระดาษลอยปะปนกับกลิ่นเครื่องปรับอากาศเย็นฉ่ำ นิ้วมือของฉันเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วบนแป้นพิมพ์แมคบุ๊กสีเงิน ขณะที่สมองประมวลผลโจทย์ข้อที่สามอย่างรวดเร็ว หน้าจอแสดงโค้ด a programming language สีสันสดใส ตอนที่เจอข้อสอบยากๆ ใจเต้นแรงจนได้ยินเสียงตัวเอง แต่พอแก้โจทย์ได้สำเร็จ ความสุขที่ได้เห็นเครื่องหมายถูกสีเขียวปรากฏขึ้นช่างหาที่เปรียบไม่ได้ เสียงเพื่อนข้างๆ กดแป้นพิมพ์อย่างเร็วราวกับนักเปียโนโชว์เดี่ยว

การไตร่ตรอง

หลังจบการแข่งขัน ถึงจะไม่ได้รางวัลใหญ่ แต่สิ่งที่ได้มากกว่าคือความมั่นใจและเพื่อนใหม่ๆ จากprogramming club ตอนนี้นั่งจิบชาเย็นที่ร้านในa local cafeพร้อมเปิดโน้ตบุ๊กดูเฉลยโจทย์ รู้สึกขอบคุณตัวเองที่กล้าลองอะไรใหม่ๆ แม้จะไม่แน่ใจว่าจะทำได้ดีแค่ไหน การแข่งขันครั้งนี้ทำให้รู้ว่าในโลกของการเขียนโปรแกรม ไม่มีคำว่าสายเกินไปที่จะเริ่มต้น และทุกความผิดพลาดคือบทเรียนที่มีค่า

การแก้โจทย์แข่งขันช่วยฝึกสมองให้คิดอย่างเป็นระบบ วิเคราะห์ปัญหาได้รวดเร็ว และตัดสินใจได้แม่นยำขึ้น เหมือนการเล่นหมากรุกที่ต้องคิดหลายตา
บริษัทไอทีชั้นนำในไทยและต่างประเทศให้ความสำคัญกับทักษะการแก้ปัญหา การแข่งขันคือประวัติศาสตร์ที่พิสูจน์ความสามารถได้เป็นอย่างดี
ได้สัมผัสกับอัลกอริทึมและโครงสร้างข้อมูลที่อาจไม่เคยเจอในการเรียนปกติ ช่วยขยายขีดความสามารถในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน
ได้รู้จักเพื่อนใหม่ที่สนใจด้านเดียวกัน จากชมรมในมหาวิทยาลัยไปจนถึงชุมชนออนไลน์ใน Pantip และ Facebook
การแก้โจทย์ที่ท้าทายได้สำเร็จสร้างความมั่นใจอย่างมาก เหมือนปีนเขาขึ้นยอดสูงได้ด้วยตัวเอง
เรียนรู้การจัดการเวลาและความเครียด เมื่อต้องแข่งกับเวลาในสนามแข่งจริง
ใบประกาศและรางวัลจากการแข่งขันเป็นหลักฐานความสามารถที่เห็นผลชัดเจน
หลายมหาวิทยาลัยและบริษัทมีทุนสนับสนุนสำหรับผู้มีผลงานการแข่งขันโดดเด่น
  1. เลือกภาษาโปรแกรมที่ถนัด ภาษา Python เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับมือใหม่เพราะอ่านง่าย
  2. เริ่มฝึกจากเว็บฝึกเขียนโค้ดฟรี เช่น Codecademy หรือ FreeCodeCamp
  3. ฝึกแก้โจทย์พื้นฐานบนเว็บ Thai Programing หรือ Codeforces
  4. ศึกษาอัลกอริทึมพื้นฐาน เช่น Sorting, Searching และ Data Structures
  5. เข้าร่วมกลุ่ม Facebook เช่น 'โปรแกรมเมอร์ไทย' เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้
  6. ลองแข่งขันในรายการเล็กๆ ก่อน เช่น การแข่งขันรายเดือนของมหาวิทยาลัย
  7. วิเคราะห์โค้ดของคนอื่นในชุมชน GitHub เรียนรู้เทคนิคใหม่ๆ
  8. ตั้งเป้าหมายระยะสั้น เช่น แก้โจทย์ให้ได้วันละ 1 ข้อ
  • ความรู้พื้นฐานภาษาโปรแกรมมิ่ง เช่น Python, Java หรือ C++
  • คอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้
  • บัญชีผู้ใช้บนเว็บแข่งขัน เช่น online programming competition platforms
  • เวลาว่างสัปดาห์ละ 5-10 ชั่วโมงสำหรับฝึกฝน
  • เครื่องมือช่วยเขียนโค้ด เช่น code editors
  • สมุดจดหรือแอปสำหรับจดโน้ต
  • ความอดทนและทัศนคติที่ดีต่อการเรียนรู้

ควรจัดท่าทางการนั่งให้ถูกต้อง วางข้อศอกทำมุม 90 องศา จอคอมพิวเตอร์อยู่ในระดับสายตา พักสายตาทุก 30 นาทีโดยมองไกล 20 ฟุต นาน 20 วินาที

แนะนำให้เริ่มจากภาษา Python เพราะเขียนง่าย อ่านเข้าใจได้ไม่ยาก ลองเรียนออนไลน์ฟรีที่เว็บไซต์ต่างๆ เช่น Thai Programing หรือ YouTube ช่อง 'บอสใหญ่ไอที'
คณิตศาสตร์พื้นฐานสำคัญ แต่ไม่ต้องถึงขั้นเทพ แค่เข้าใจตรรกะและวิธีคิดวิเคราะห์ก็เริ่มต้นได้แล้ว การฝึกฝนบ่อยๆ ช่วยให้พัฒนาทักษะนี้ขึ้นได้
นอกจากประสบการณ์ตรงแล้ว ยังได้ใบประกาศนียบัตร โอกาสได้รับทุนการศึกษา และที่สำคัญคือการถูกจับตามองจากบริษัทไอทีชั้นนำทั้งในและต่างประเทศ
การแข่งขันส่วนใหญ่ไม่มีค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะการแข่งออนไลน์ มีเพียงบางรายการที่จัดโดยองค์กรเอกชนอาจมีค่าลงทะเบียน
การเขียนโปรแกรมไม่จำกัดอายุ มีการแข่งขันหลายระดับให้เลือกตามความสามารถ หลายคนเริ่มต้นตอนอายุมากและประสบความสำเร็จได้
แนะนำให้ฝึกวันละ 1-2 ชั่วโมงอย่างสม่ำเสมอ ดีกว่าฝึกทีเดียวหลายชั่วโมงแต่ไม่ต่อเนื่อง คุณภาพสำคัญกว่าปริมาณ
แนะนำให้เริ่มที่ Thai Programing หรือ Codeforces ในโหมดฝึกหัด มีโจทย์แบ่งระดับความยากและชุมชนคนไทยคอยช่วยเหลือ
คอมพิวเตอร์ทั่วไปที่รันโปรแกรมพื้นฐานได้ก็เพียงพอแล้ว ไม่จำเป็นต้องใช้เครื่องแรงๆ ขอแค่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ก็พอ
ขึ้นอยู่กับประเภทการแข่งขัน บางรายการแข่งเดี่ยว บางรายการแข่งเป็นทีม 3 คน แนะนำให้ลองทั้งสองแบบเพื่อพัฒนาทักษะที่แตกต่างกัน
ฝึกฝนสม่ำเสมอ วิเคราะห์โค้ดของคนอื่น เรียนรู้จากข้อผิดพลาด และอย่ากลัวที่จะถามคำถามในชุมชนออนไลน์
นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ตรวจสอบอุปกรณ์ให้พร้อม ลองทดสอบระบบล่วงหน้า และที่สำคัญคือทำใจให้สบาย อย่ากดดันตัวเองมากเกินไป
การแข่งขันคือส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ ลองหายใจลึกๆ จิบน้ำเปล่า และนึกไว้เสมอว่าแม้แต่โปรแกรมเมอร์ระดับเทพก็เคยผ่านจุดนี้มาแล้ว

การแข่งขันเขียนโปรแกรมเป็นวิธีที่ดีในการพัฒนาทักษะการเขียนโค้ด