Gids

Aandacht en meditatie oefeningen voor meer rust in je hoofd

Verken verschillende technieken om je geest tot rust te brengen en meer bewust te worden van het huidige moment. Van ademhalingsoefeningen tot geleide meditaties, vind hier de oefeningen die bij je passen.

Gepubliceerd op Laatst bijgewerkt op

Visuele Introductie

bruin en zwarte tempel
man met ronde hals t-shirt staand op grasveld in zwart-witfotografie
Silhouet van een vrouw tegen een zonsondergang
Boeddhabeeld zit met bananen in een mand.
Een eenzame figuur zit op een heuvel met uitzicht op de oceaan.
Photo by sammy swae on Unsplash
Stenen lantaarn in een vredige tuin
Photo by tones yo on Unsplash
Een verweerd boeddhabeeld zit in meditatie buiten.
roze lotusbloemen op een vijver
Gestapelde stenen in balans op een rots tijdens zonsondergang.
Photo by Valentin on Unsplash
vrouw in zwart-wit gestreept shirt en blauwe spijkerbroek zittend op een grasveld
een gouden boeddhabeeld zittend op een dak
een kamer met een vloerkleed
Een klein boeddhabeeld zit vredig in een tuin.
Een grote boomstam midden in een bos
Photo by Remedy on Unsplash
Een houten pad midden in een bos
Photo by Remedy on Unsplash
Een pad midden in een bos met veel bomen
Photo by Remedy on Unsplash
Een vogelhuisje midden in een tuin
Photo by Felix Ngo on Unsplash
Een tuin met een fontein en een standbeeld
Photo by Felix Ngo on Unsplash
Een jonge vrouw rust haar hoofd op haar arm.
Photo by vivek on Unsplash
een boeddhabeeld voor planten

Verwachting

Ik liep rond met een hoofd als een drukke spitsuur. Mijn gedachten raceten van mijn werk bij de gemeente naar de boodschappen die ik nog moest doen, en van de verjaardag van mijn moeder tot dat ene mailtje dat ik nog moest sturen. Op een regenachtige ochtend, terwijl ik naar de druppels keek die langs het raam van mijn bovenwoning stroomden, besloot ik: het is tijd voor verandering. Ik had gehoord over mindfulness tijdens een werkbezoek, maar het voelde altijd een beetje als iets voor mensen met een alternatieve levensstijl. Toch, met een kopje kamillethee in mijn handen en de geur van natte bladeren die door het open raam naar binnen waaide, zette ik mijn eerste schuchtere stapjes in de wereld van meditatie.

Onderdompeling

De eerste minuten voelde ik me een vreemde eend in de bijt. Mijn benen zaten al na twee minuten in de kleermakerszit te tintelen, en mijn gedachten dwaalden af naar de was die nog opgehangen moest worden. Maar ik hield vol. Langzaam, terwijl ik me concentreerde op het ruisen van de regen en het zachte getik van de verwarming, voelde ik iets verschuiven. Het was alsof ik voor het echt luisterde naar de stilte tussen de geluiden door. Tijdens een wandeling door het park, waar ik probeerde te oefenen met loopmeditatie, gebeurde het: ik merkte hoe de koude ochtendlucht mijn wangen kietelde, hoe het vochtige mos zacht aanvoelde onder mijn vingers, en hoe het geluid van ritselende bladeren afwisselde met het geroezemoes van voorbijgangers. Voor het eerst in jaren was ik er écht bij, alsof ik uit een waas ontwaakte.

Reflectie

Na enige tijd van oefening - letterlijk soms, want mediteren op een krukje in de tuin bleek glad te worden bij regen - merkte ik subtiele veranderingen. Ik reageerde rustiger als de trein vertraging had, of wanneer de buurman voor de zoveelste keer zijn gitaar boven mijn slaapkamer uitprobeerde. Het was alsof er tussen stimulus en reactie een klein, kostbaar momentje was gekomen waarin ik kon kiezen hoe ik wilde reageren. Mijn vriendin merkte het als eerste op: 'Je lijkt wel meer aanwezig, of zo.' En ze had gelijk. Of ik nu in de rij stond te wachten of naar buiten keek, ik was er vaker met mijn hoofd bij. Geen zweverig gedoe, maar gewoon écht aanwezig zijn in het hier en nu. En dat voor iemand die voorheen dacht dat mediteren iets was voor speciale momenten, niet voor tijdens een korte pauze.

Onderzoek toont aan dat regelmatige meditatie het stressniveau kan verlagen. Je leert om gedachten te observeren zonder erin mee te gaan.
Net als een spier wordt je aandacht sterker door training. Binnen enkele weken merk je dat je je beter kunt concentreren tijdens gesprekken of bij het werk.
Je leert emoties te herkennen en te accepteren, waardoor je minder snel overspoeld raakt door heftige gevoelens. Handig in het dagelijks leven!
Een korte meditatie voor het slapengaan kan helpen om makkelijker in slaap te vallen en dieper te slapen.
Je leert je eigen gedachtepatronen herkennen. Zo ontdek je bijvoorbeeld of je snel in de stress schiet of juist dingen wegstopt.
Veel mensen ademen te hoog en te snel. Meditatie leert je dieper en rustiger adem te halen, wat direct effect heeft op je zenuwstelsel.
Regelmatige meditatie kan een positief effect hebben op je weerstand.
  1. Kies een vast moment dat bij je past, bijvoorbeeld 's ochtends na het opstaan of 's avonds voor het slapen. Zelfs tijdens de lunchpauze op je werk kan prima!
  2. Begin met korte sessies van 3-5 minuten. Gebruik eventueel een digitaal hulpmiddel voor begeleiding
  3. Zoek een comfortabele houding: op een stoel, kussen of zelfs liggend. Belangrijk is dat je rug recht is maar niet gespannen
  4. Richt je aandacht op je ademhaling. Tel bijvoorbeeld je inademingen van 1 tot 10 en begin dan opnieuw
  5. Wanneer je merkt dat je afdwaalt (en dat gebeurt bij iedereen!), breng je aandacht dan vriendelijk terug naar je ademhaling. Zie het als een spier die je traint
  6. Bouw langzaam op naar langere sessies. Na een week kun je proberen 10 minuten vol te houden
  7. Probeer verschillende technieken uit: geleide meditatie, bodyscan, loopmeditatie in het park, of een koptelefoon op in de trein
  • Een rustige ruimte waar je niet gestoord wordt (bijv. een hoekje in je woning of een rustig plekje in het park)
  • Gemakkelijke kleding waarin je comfortabel zit of ligt
  • Eventueel een meditatiekussen, stoel met rechte rugleuning of zelfs je bank
  • 5-20 minuten ongestoorde tijd (zet je telefoon op vliegtuigstand)
  • Een open houding zonder oordeel over je eigen kunnen
  • Voor mensen met beperkte mobiliteit: een comfortabele stoel met rugsteun

Meditatie is over het algemeen veilig voor iedereen. Als je psychische klachten hebt, raadpleeg dan eerst een professional. Luister altijd naar je lichaam en forceer niets. Je kunt altijd stoppen als een oefening niet prettig voelt. Bij ernstige psychische klachten adviseren we om eerst een professional te raadplegen voordat je met meditatie begint.

Begin met korte sessies van 3-5 minuten per dag. Liever elke dag kort dan één keer per week lang. Bouw het rustig op naar 10-20 minuten. Denk aan het opbouwen van hardlopen: je begint ook niet meteen met een marathon!
Dat is volkomen normaal! Het is niet de bedoeling om te stoppen met denken, maar om je er niet door te laten meeslepen. Zie je gedachten als wolken die voorbij drijven, of als treinen die komen en gaan op een druk station. Je hoeft niet op elke trein te stappen.
Helemaal niet! Meditatie wordt in Nederland steeds normaler. Zelfs medische instellingen bieden het aan als onderdeel van behandelingen. Het is gewoon een training voor je geest, net zoals sporten dat is voor je lichaam.
Nee hoor! Je kunt het beste comfortabel zitten. Op een stoel, bank, krukje of zelfs liggend - het maakt niet uit. Het belangrijkste is dat je comfortabel zit zonder in slaap te vallen. Een rechte rug helpt wel om alert te blijven.
Dagelijks een korte sessie is effectiever dan één keer per week lang. Probeer het in je dagelijkse routine in te bouwen, net als tandenpoetsen. Veel mensen vinden het fijn om 's ochtends te beginnen, nog voor de dagelijkse drukte begint.
Ja, absoluut! Meditatie op de werkvloer kan leiden tot minder verzuim en hogere productiviteit. Veel bedrijven in Nederland bieden tegenwoordig zelfs mindfulness-trainingen aan voor hun medewerkers.
Jazeker! Hoewel het misschien wat uitdagender is, kan het juist heel nuttig zijn. Sommige mensen met ADHD hebben baat bij korte, bewegende meditaties, zoals loopmeditatie in het park. Er is speciale begeleiding beschikbaar hiervoor.
Mindfulness is een vorm van meditatie waarbij je je bewust bent van het huidige moment zonder oordeel. Mediteren is de bredere term voor verschillende technieken die tot ontspanning en bewustzijn kunnen leiden. Denk aan het verschil tussen hardlopen en sporten - het een is een specifieke vorm van het ander.
Er is geen 'goed' of 'fout' bij meditatie. Het enige wat telt is dat je het doet. Merk je dat je afdwaalt en breng je je aandacht terug? Gefeliciteerd, dan ben je aan het mediteren! Het is net als met fietsen in Amsterdam: in het begin wankel je misschien, maar na verloop van tijd gaat het steeds makkelijker.
Absoluut! Meditatie gaat over je geest, niet over lenigheid. In Nederland mediteren we het liefste comfortabel - op een stoel, bank of zelfs liggend. Het belangrijkste is dat je comfortabel zit of ligt zonder in slaap te vallen.
Maak er een gewoonte van, net als je ochtendritueel. Koppel het aan iets wat je al dagelijks doet, zoals na het tandenpoetsen of voor het avondeten. Er zijn verschillende hulpmiddelen beschikbaar die je kunnen helpen vol te houden. Elke minuut telt, hoe kort ook.
Mindfulness-meditatie kan helpen om beter om te gaan met chronische pijn. Het neemt de pijn misschien niet weg, maar kan wel je relatie met de pijn veranderen en zo het lijden verminderen. Overleg wel altijd met je huisarts of specialist.

Begin vandaag nog met mediteren en ervaar meer rust in je dagelijks leven