Gids

Ontdek de magie van kunsttentoonstellingen in Nederland | DoItAgain

Verrijk je culturele horizon met een bezoek aan kunsttentoonstellingen. Ontdek verhalen van kunstenaars, leer over verschillende kunststromingen en laat je verrassen door nieuwe perspectieven - gewoon om de hoek in jouw stad.

Gepubliceerd op Laatst bijgewerkt op

Visuele Introductie

een man en een vrouw die naar kunst aan de muur kijken
Photo by Luis Pinho on Unsplash
Een lange gang met schilderijen aan de muur
Kunstwerk hangt in een galerie
Kunstwerk hangt in een galerijdeuropening
Een galerijgang toont verschillende ingelijste afbeeldingen
Twee vrouwen bewonderen kunst in een galerie
Vrouw loopt door een smal steegje met kleurrijke schilderingen
Photo by Hanna Lazar on Unsplash
Een kunstgalerie toont ingelijste kunst en stoelen
Mensen bekijken schilderijen in een kunstgalerie
Galerieruimte met kunstwerken en een open deuropening
Een vrouw staat voor een muur met schilderijen
Elegante balzaal met historische jurken
Een kunstgalerie toont verschillende schilderijen
wit-zwart gebouw met verlichting 's nachts
zeven muurschilderingen aan de muur
wit-grijze gang met witte muur
Photo by zero take on Unsplash
een groep mensen die in een grote ruimte staat
Photo by Jim Sung on Unsplash
Een kunstgalerij met diverse schilderijen en beelden
mensen die op een wit betonnen gebouw lopen
Photo by Mark Chan on Unsplash
Een lange galerijgang met diverse kunstwerken

Verwachting

Al weken kijk ik uit naar de nieuwe tentoonstelling van een geliefde kunstenaar in het museum. Mijn museumjaarkaart en notitieboekje liggen klaar, met daarin al wat aantekeningen over de kunstenaar. Vorig jaar tijdens de Museumnacht in de stad raakte ik helemaal in de ban van zijn werk, en nu krijg ik de kans om er langer bij stil te staan. Ik heb speciaal een doordeweekse ochtend vrijgehouden, zodat ik rustig kan rondkijken zonder de gebruikelijke drukte van het weekend.

Onderdompeling

Bij binnenkomst in het museum word ik direct getroffen door het typische museumlicht dat door de hoge ramen valt. De witte muren vormen het perfecte decor voor de felle kleuren van de schilderijen. Ik ruik de kenmerkende geur van het museum. Ik loop rustig van zaal naar zaal. Bij elk schilderij blijf ik even staan, laat ik de details op me inwerken. Soms ga ik op een van de bankjes zitten die strategisch in de ruimte zijn geplaatst, gewoon om even te kijken hoe het licht verandert op het doek.

Reflectie

Terwijl ik het museum verlaat en naar buiten loop, voel ik me verrijkt en geïnspireerd. De beelden blijven door mijn hoofd spoken, net als na mijn eerste museumbezoek als kind. Ik besef me hoe bijzonder het is dat we in Nederland zoveel prachtige musea op fietsafstand hebben. Thuisgekomen pak ik mijn notitieboekje erbij en schrijf ik op wat me het meest is bijgebleven. Morgen bel ik mijn zus om af te spreken voor een bezoek aan een tentoonstelling die ze al zo lang wilde zien. Dit zou weleens een mooi nieuw ritueel kunnen worden.

Door regelmatig tentoonstellingen te bezoeken, ontwikkel je een scherper oog voor kunst en cultuur. Je leert verbanden zien tussen verschillende kunststromingen en tijdsperiodes, wat je kijk op zowel hedendaagse als historische kunst verrijkt.
Kunst kijken is als sporten voor je creatieve brein. Het daagt je uit om anders naar de wereld te kijken en kan nieuwe ideeën en inzichten opleveren die je zowel privé als professioneel kunt gebruiken.
In een wereld vol prikkels bieden musea een welkome plek van rust. De stille zalen nodigen uit tot bezinning en geven je hoofd even de ruimte om tot rust te komen.
Samen kunst bekijken leidt vaak tot verrassende gesprekken en nieuwe inzichten. Het is een laagdrempelige manier om met vrienden, familie of collega's van gedachten te wisselen over wat je ziet en voelt.
Door tentoonstellingen te bezoeken, draag je bij aan het culturele klimaat in Nederland. Je steunt niet alleen de musea, maar indirect ook de kunstenaars van wie het werk wordt getoond.
Kunst kijken is een vaardigheid die je kunt ontwikkelen. Hoe vaker je gaat, hoe meer je gaat zien en begrijpen. Het is een levenslang leerproces dat steeds weer nieuwe verrassingen biedt.
Nederlandse musea herbergen wereldberoemde collecties. Met een museumkaart heb je het hele jaar door toegang tot deze schatten, van Van Gogh tot hedendaagse kunstenaars die nog aan het begin van hun carrière staan.
  1. Bekijk de tentoonstellingsagenda's van musea bij jou in de buurt of plan een dagje uit naar een museum in een andere stad. Veel musea hebben speciale aanbiedingen voor treinreizigers.
  2. Overweeg een museumkaart aan te schaffen als je vaker dan twee keer per jaar musea bezoekt.
  3. Kies een rustig tijdstip, zoals een doordeweekse ochtend of juist een late avondopening. Veel musea zijn op donderdagavond langer open en vaak minder druk.
  4. Neem de tijd om rustig rond te kijken. Je hoeft niet alles te zien - soms is het juist fijner om je te focussen op een paar werken die je echt aanspreken.
  5. Maak gebruik van de gratis audiotour of download de museumapp voor extra achtergrondinformatie bij de werken die je het meest interessant vindt.
  6. Plan een pauze in het museumcafé in. Dit geeft je de kans om even te ontspannen en je indrukken te verwerken voordat je verdergaat.
  7. Maak er een gewoonte van om regelmatig te gaan. Zet bijvoorbeeld elke eerste zondag van de maand in je agenda als 'museumdag' en ontdek zo steeds nieuwe tentoonstellingen.
  • Museumkaart of los toegangsbewijs (vaak online te reserveren)
  • Goede wandelschoenen voor comfortabel museumbezoek
  • Oplaadbare telefoon of fotocamera (fotograferen mag vaak zonder flits)
  • Kleine rugzak of tas (grote tassen moeten vaak worden ingeleverd)
  • Tijdsinvestering: minimaal 1,5-2 uur voor een goede indruk
  • Open houding voor nieuwe ervaringen en interpretaties

Controleer vooraf de actuele coronamaatregelen en reserveringsverplichtingen. Sommige tentoonstellingen kunnen flitsende lichten of intense beelden bevatten. Rolstoeltoegankelijkheid verschilt per museum - raadpleeg de website voor specifieke voorzieningen. Houd rekening met eventuele wachttijden tijdens drukke periodes zoals schoolvakanties of tentoonstellingsopeningsdagen.

Voor een gemiddelde tentoonstelling kun je rekenen op ongeveer 1,5 tot 2 uur. Grote overzichtstentoonstellingen in musea kunnen makkelijk 2,5 tot 3 uur in beslag nemen. Het is verstandig om van tevoren even te kijken hoeveel zalen de tentoonstelling telt en of er een vaste route is.
Zeker weten! Een rondleiding biedt vaak interessante achtergrondinformatie en nieuwe inzichten die je anders zou missen. Veel musea bieden tegenwoordig ook audiotours aan die je op eigen tempo kunt volgen. Dit kan vooral handig zijn als je dieper in wilt gaan op bepaalde werken of thema's. Sommige musea hebben zelfs speciale rondleidingen op thema, zoals architectuur of techniek.
Dit verschilt per museum en tentoonstelling. Over het algemeen mag je zonder flits fotograferen, maar soms is fotograferen helemaal niet toegestaan, bijvoorbeeld bij bruiklenen van particuliere verzamelaars. Het staat meestal aangegeven bij de ingang van de tentoonstelling of je kunt het navragen bij de balie. Zelfportretten maken (selfies) is niet overal gewenst, vooral niet als dit andere bezoekers zou kunnen storen.
Kies voor comfortabele kleding en schoenen waar je lang op kunt lopen. Houd er rekening mee dat het in musea vaak wat koeler is dan buiten, dus een extra laagje meenemen is geen overbodige luxe. Sommige musea hebben kluisjes voor jassen en tassen, maar het is handig om dit even te checken op de website. Draag bij voorkeur schoenen met zachte zolen - die maken minder geluid op de vaak harde vloeren.
Veel musea hebben tegenwoordig speciale familieroutes of interactieve elementen voor kinderen. Sommige musea organiseren in de schoolvakanties extra activiteiten voor gezinnen. Informeer vooraf naar de mogelijkheden. Let er wel op dat sommige tentoonstellingen inhoudelijk of qua sfeer minder geschikt kunnen zijn voor jonge kinderen. Veel musea hebben op hun website een leeftijdsindicatie staan.
Meestal mag je een kleine tas of rugzak wel meenemen, maar grote tassen, rugzakken en paraplu's moeten vaak worden afgegeven in een kluisje. Sommige musea bieden hiervoor gratis kluisjes aan, bij andere moet je hiervoor betalen. Het is handig om dit vooraf even te controleren op de website van het museum. Ook zijn er steeds meer musea die geen tassen groter dan A4-formaat toestaan in de tentoonstellingszalen.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief van musea die je interessant vindt, of volg ze op sociale media. Veel steden hebben ook culturele agenda's waarop nieuwe tentoonstellingen worden aangekondigd. Een handige tip: kijk op de website van de Museumvereniging of download de Museumkaart-app voor een overzicht van alle lopende tentoonstellingen in Nederland. Veal musea hebben ook vaste 'tentoonstellingswisselingen' - zo kun je bijvoorbeeld ieder kwartaal nieuwe kunst ontdekken zonder ver te hoeven reizen.
Ja, er zijn verschillende kortingsmogelijkheden. Met een Museumkaart heb je direct toegang tot meer dan 400 musea in Nederland. Studenten krijgen vaak korting op vertoon van hun collegekaart, en veel musea hebben speciale aanbiedingen voor jongeren tot 18 jaar. Sommige banken en verzekeraars bieden ook kortingen aan hun klanten aan. Het loont ook om te kijken naar combinatietickets met het openbaar vervoer, zoals de Dagje-uit-korting van de NS.
Geen zorgen! Kunst is er voor iedereen, en je hoeft er geen expert in te zijn om ervan te genieten. Iedereen beleeft kunst op zijn eigen manier. Begin gewoon met wat je mooi of interessant vindt, en laat je verrassen. Veel musea bieden ook laagdrempelige inleidingen of audiotours aan voor beginners. En onthoud: zelfs kunstkenners zijn ooit ergens begonnen. Het gaat niet om wat je weet, maar om wat je voelt als je naar kunst kijkt.
Eten en drinken is meestal niet toegestaan in de tentoonstellingszalen, maar veel musea hebben wel een café of restaurant waar je even kunt uitrusten. Water in een afsluitbare fles is vaak wel toegestaan, maar het is altijd verstandig om dit even na te vragen bij de kassa. Sommige musea hebben een speciale picknickruimte waar je je eigen eten mag nuttigen. In de zomer bieden veel musea ook een terras aan waar je wat kunt drinken met uitzicht op de kunst.
Kijk naar wat je persoonlijk aanspreekt - ben je meer van moderne kunst, klassieke schilderkunst of fotografie? Lees recensies of bekijk voorbeelden van het werk online. Veel musea hebben tegenwoordig virtuele rondleidingen of foto's van eerdere tentoonstellingen op hun website staan. Laat je ook verrassen door kleinere, onbekendere tentoonstellingen - vaak zitten daar verrassende pareltjes tussen. En vergeet niet te kijken naar tijdelijke tentoonstellingen in kleinere musea of galeries, die soms net zo interessant zijn als de grote namen.
Dat is heel normaal! Kunst hoeft niet altijd direct begrepen te worden. Kijk gewoon rustig rond en laat de werken op je inwerken. Soms helpt het om je af te vragen wat je ziet, wat je erbij voelt, en wat de kunstenaar misschien heeft willen uitdrukken. Geen enkel antwoord is hierbij fout - het gaat om je eigen ervaring en interpretatie. Als je meer wilt weten, kun je altijd de zaalteksten lezen of de audiotour volgen. En onthoud: zelfs kunstkenners staan soms voor een raadsel, en dat is juist het mooie van kunst - het zet je aan het denken en voelen.

Ontdek de verrassende wereld van kunst in jouw eigen omgeving!