Doe mee aan milieumonitoring in Nederland
Word burgerwetenschapper en draag bij aan belangrijk onderzoek naar luchtkwaliteit, waterkwaliteit en biodiversiteit in jouw directe omgeving. Jouw waarnemingen helpen bij het in kaart brengen van milieuveranderingen en het beschermen van onze natuur.
Visuele Introductie
Verwachting
In januari 2023 nam ik me voor om iets zinvols te doen voor het milieu. Niet alleen de plastic zakken scheiden, maar écht iets bijdragen. Via een natuurorganisatie vond ik een oproep voor vrijwillige watermonitors. Mijn meetkit werd thuisbezorgd in een kartonnen doos - een eenvoudige pH-meter, een doorzichtschijf en een netje. Ik vroeg me af of ik met dit simpele gereedschap echt iets zou kunnen betekenen voor de wetenschap.
Mijn eerste meetpunt werd een watertje in een nabijgelegen bos. Terwijl ik mijn route uitstippelde, speelde de gedachte door mijn hoofd: zou ik veranderingen kunnen ontdekken die anderen nog niet zijn opgevallen? Ik voelde een opwinding zoals ik die als kind had wanneer ik met een vergrootglas op ontdekkingstocht ging.
Onderdompeling
Elke zaterdagochtend fietste ik naar 'mijn' meetpunt, wat weer of geen weer. Die eerste keer stond ik daar met trillende handen het meetapparaatje in het water te houden. Het water zag er helder uit, maar de meter gaf een verrassend hoge zuurgraad aan. Ik leerde al snel dat je niet alleen op je ogen moet vertrouwen - de cijfers vertellen vaak een ander verhaal.
Op een miezerige ochtend ontmoette ik een groepje andere vrijwilligers. We deelden onze bevindingen terwijl de regen zachtjes op onze regenjassen tikte. Een oudere meneer, al twint jaar actief als vrijwilliger, leerde me hoe je aan de hand van waterjuffers de waterkwaliteit kunt inschatten. Hij wees me op de blauwe glazenmaker, een goede graadmeter voor schoon water. De geur van natte aarde en vers gemaaid gras vulde de lucht terwijl we onze gegevens vergeleken.
Reflectie
Na een half jaar monitoren begon ik patronen te ontdekken. Na zware regenval zag ik steevast een verslechtering van de waterkwaliteit, waarschijnlijk door riooloverstort. Toen ik ontdekte dat het speelvijvertje in het the local park - waar mijn nichtjes vaak spelen - regelmatig vervuild raakte, kreeg mijn werk opeens een heel persoonlijke lading.
Deze ervaring heeft mijn kijk op de stad voorgoed veranderd. Wat ooit gewoon een slootje was, is nu een levend ecosysteem dat nauwkeurig in de gaten moet worden gehouden. Het meest verrassende? Hoe laagdrempelig en tegelijkertijd belangrijk dit werk is. Ik voel me nu meer dan ooit verbonden met de natuur om me heen, net als onze voorouders die eeuwen geleden al de dijken bewaakten. Alleen doen wij het nu met digitale meetapparatuur in plaats van een hooivork.
- Kies een project dat bij je past, zoals waterkwaliteit meten of vogels tellen
- Meld je aan bij een geschikt platform of burgerwetenschapsproject
- Volg een online workshop of lees de handleidingen goed door
- Haal je meetspullen op of bestel een starterskit
- Kies een vast meetpunt in je buurt
- Doe je eerste meting en deel de resultaten
- Vergelijk je bevindingen met andere deelnemers
- Basiskennis van smartphone of tablet
- Toegang tot internet voor het doorgeven van waarnemingen
- Eenvoudige meetkit (vaak te leen bij onderzoeksprojecten)
- Ongeveer 1-2 uur per week
- Notitieboekje of app voor het bijhouden van gegevens
- Stevige schoenen en regenkleding
- Eventueel een verrekijker voor vogel- of insectentellingen
Milieumonitoring is over het algemeen veilig, maar wees alert bij het betreden van onbekend terrein. Draag stevige schoenen en passende kleding. Vermijd gevaarlijke situaties en raak geen onbekende stoffen aan. Mensen met een beperking kunnen vaak ook deelnemen, bijvoorbeeld door vogels te tellen vanaf een vaste plek. Kinderen zijn welkom onder begeleiding van een volwassene. Vraag altijd toestemming voor je privéterrein betreedt.