Οδηγός

Ομάδες Υποστήριξης Ψυχικής Υγείας - Βρείτε Κατανόηση και Ενδυνάμωση

Οι ομάδες υποστήριξης ψυχικής υγείας προσφέρουν ένα ασφαλές περιβάλλον για κοινόβουλη θεραπεία, ανταλλαγή εμπειριών και συναισθηματική ενδυνάμωση. Είναι χώροι όπου η κατανόηση και η αλληλεγγύη γίνονται γέφυρα προς την ψυχική ευεξία.

Δημοσιεύθηκε στις Τελευταία ενημέρωση στις

Οπτική Εισαγωγή

Κείμενο
λευκό και κίτρινο γράμμα γράμμα γράμμα
Κείμενο
ένα τάμπλετ με τη φράση "η ψυχική υγεία έχει σημασία"
μια κοντινή λήψη από γραφομηχανή με χαρτί που γράφει "ψυχική υγεία"
μια κοντινή λήψη από γραφομηχανή με χαρτί που γράφει "κατάθλιψη"
Δύο άντρες που κάθονται σε βράχο και κοιτούν προς τη θάλασσα
αυτοκόλλητο σε κολώνα που γράφει "Βοηθώντας τους άλλους, βοηθάς και τον εαυτό σου"
άντρας με μαύρο σακάκι καθισμένος σε καρέκλα
Photo by Toan Nguyen on Unsplash
γυναίκα με καφέ πουλόβερ που καλύπτει το πρόσωπό της με το χέρι της
άντρας καθισμένος σε πολυθρόνα κοντά σε παράθυρο
Photo by Muradi on Unsplash
τρεις άντρες που στέκονται σε μια προβλήτα και κοιτάζουν το νερό
Photo by Josh Hild on Unsplash
Κείμενο
μια ομάδα ανθρώπων που κοιτάζουν το ηλιοβασίλεμα
Photo by Rapha Wilde on Unsplash
Ομάδα ανθρώπων που κάθεται σε ξύλινο πατάρι
Photo by Nik Schmidt on Unsplash
σκιτσογραφία τριών ατόμων καθισμένων σε γκρεμό κάτω από ομιχλώδεις συνθήκες
σκιτσογραφία τριών ατόμων σε αποβάθρα
Μια γυναίκα μιλάει με ψυχοθεραπευτή σε γραφείο
δύο άτομα καθισμένα σε χωράφι με γρασίδι
Photo by Ben Neal on Unsplash
άντρας με μαύρο μπλουζάκι και μπλε τζιν παντελόνι καθισμένος σε γκρι τσιμεντένιο παγκάκι

Προσμονή

Θυμάμαι ακόμα τη ντροπή που ένιωθα όταν σκέφτηκα να πάρω τηλέφωνο για να ρωτήσω για την πρώτη συνάντηση. Η φωνή μου έτρεμε σαν φύλλο ελιάς στον αέρα - θα με καταλάβαιναν; Στο σπίτι, ο πατέρας μου μου είχε μάθει πως "τα προβλήματα τα λύνουμε μόνοι μας". Αλλά μετά από άλλη μια άσχημη εβδομάδα, έκλεισα τα μάτια και πάτησα το κουμπί κλήσης. Η φιλική φωνή στην άλλη γραμμή μου έδωσε το θάρρος να πάω μπροστά.

Βύθιση

Το κέντρο κοντά στο Σύνταγμα μύριζε ελαφριά λιβανιά και φρέσκο καφέ. Οι καρέκλες σε κύκλο θύμιζαν τις βραδιές στο χωριό, όπου όλοι μοιράζονταν τις ιστορίες τους. Όταν μίλησε η Μαρία για το άγχος της στη δουλειά, τα δάκρυά μου κυλούσαν ασταμάτητα - ήταν σαν να ακούω τον εαυτό μου να μιλάει. Ο Γιώργος από τη Θεσσαλονίκη έσφιξε το χέρι μου σιωπηλά, και εκεί κατάλαβα: δεν ήμουν μόνος σε αυτόν τον αγώνα.

Αντανάκλαση

Στο μετρό της επιστροφής, κοίταζα τον κόσμο με διαφορετικό μάτι. Το βάρος που κουβαλούσα χρόνια φαινόταν πιο ελαφρύ. Σήμερα, δύο χρόνια μετά, είμαι εκείνος που χαιρετάει τους νέους με ένα ζεστό χαμόγελο. Όταν βλέπω κάποιον να μπαίνει για πρώτη φορά, με το βλέμμα χαμηλωμένο, του λέω: "Καλώς ήρθες σπίτι". Γιατί τελικά, αυτό βρήκα εδώ - μια δεύτερη οικογένεια που με καταλαβαίνει χωρίς λόγια.

Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών, το 68% των συμμετεχόντων ανέφεραν σημαντική μείωση των συναισθημάτων μοναξιάς μετά από τρεις μήνες τακτικής συμμετοχής.
Οι συμμετέχοντες μοιράζονται παρόμοιες εμπειρίες, προσφέροντας μια μοναδική αίσθηση κατανόησης που συχνά λείπει σε άλλα πλαίσια.
Η συμμετοχή σε ομάδες ενδυναμώνει τα άτομα να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαχείριση της ψυχικής τους υγείας.
Η γνώμη και οι εμπειρίες των άλλων μπορούν να προσφέρουν νέες προοπτικές και στρατηγικές αντιμετώπισης.
Η δημιουργία ενός δικτύου αλληλεγγύης βοηθά στη μείωση του στίγματος γύρω από τα ζητήματα ψυχικής υγείας.
Η βοήθεια σε άλλους μέσω της κοινής εμπειρίας μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση της αξίας.
Οι ομάδες συχνά μοιράζονται στρατηγικές αντιμετώπισης και τεχνικές διαχείρισης άγχους που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές.
  1. Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του Ελληνικού Οργανισμού Ψυχικής Υγείας (ΕΟΨΥ) για ενημερωμένη λίστα ομάδων υποστήριξης ανά περιοχή.
  2. Επικοινωνήστε με τον οργανωτή πριν την πρώτη συμμετοχή για να ενημερωθείτε για τη δομή της ομάδας και τους κανόνες συμμετοχής.
  3. Προετοιμαστείτε νοητικά - θυμηθείτε ότι όλοι οι συμμετέχοντες έχουν περάσει από παρόμοιες ανησυχίες.
  4. Ξεκινήστε ως ακροατής και μοιραστείτε όταν νιώθετε άνετα. Δεν υπάρχει υποχρέωση να μιλήσετε αν δεν το επιθυμείτε.
  5. Για άτομα με κινητικές δυσκολίες, ρωτήστε για πρόσβαση σε ασανσέρ ή εναλλακτικούς χώρους συναντήσεων.
  6. Εξετάστε τη δυνατότητα διαδικτυακής συμμετοχής εώς ότου νιώσετε άνετα με τη φυσική παρουσία.
  7. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας - η άνεση έρχεται με την πάροδο του χρόνου. Συνήθως χρειάζονται 2-3 συναντήσεις για να νιώσετε πλήρη άνεση.
  • Ένα ανοιχτό μυαλό και η προθυμία για κοινή χρήση
  • Σεβασμός προς τις εμπειρίες των άλλων
  • Δέσμευση για εμπιστευτικότητα
  • Χρόνος για τακτική συμμετοχή (1-2 ώρες την εβδομάδα)
  • Σε περίπτωση διαδικτυακής συμμετοχής, σταθερή σύνδεση στο διαδίκτυο

Οι ομάδες υποστήριξης δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική ψυχολογική συμβουλευτική. Σε περιπτώσεις σοβαρών ψυχιατρικών καταστάσεων, συμβουλευτείτε επαγγελματία. Οι συμμετέχοντες υποχρεούνται να σέβονται την ιδιωτικότητα και την εμπιστευτικότητα όλων. Για άτομα με κινητικές δυσκολίες, υπάρχει πρόσβαση με ασανσέρ και WC για ΑμεΑ.

Οι περισσότερες ομάδες συναντώνται εβδομαδιαίως ή δίσεκτα, με κάθε συνάντηση να διαρκεί 1-2 ώρες. Ορισμένες ομάδες μπορεί να έχουν πιο ευέλικτο πρόγραμμα, ειδικά κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών.
Οι περισσότερες ομάδες υποστήριξης είναι δωρεάν ή έχουν εθελοντικές εισφορές 2-5€ για την κάλυψη των εξόδων χώρου. Ορισμένες οργανωμένες ομάδες μπορεί να χρεώνουν ένα μικρό ποσό για τα υλικά.
Καθόλου απαραίτητο. Μπορείτε απλώς να ακούσετε μέχρι να νιώσετε άνετα να μοιραστείτε. Ο σεβασμός προς την ταχύτητα κάθε ατόμου είναι βασική αρχή. Πολλοί συμμετέχοντες χρειάζονται 2-3 συναντήσεις πριν μιλήσουν ανοιχτά.
Οι ομάδες υποστήριξης δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική ψυχοθεραπεία, αλλά μπορούν να είναι ένα πολύτιμο συμπλήρωμα. Η κύρια διαφορά είναι ότι εδώ η στήριξη προέρχεται από άτομα που περνούν παρόμοιες εμπειρίες, προσφέροντας μια μοναδική αίσθηση ενότητας και κατανόησης.
Η εμπιστευτικότητα είναι ιερή. Ό,τι ειπωθεί μέσα στο δωμάτιο, μένει στο δωμάτιο. Ακόμα κι αν αναγνωρίσετε κάποιον, η συμμετοχή του και οι λεπτομέρειες που μοιράζεται παραμένουν απόρρητες. Παραβιάσεις αυτού του κανόνα οδηγούν σε αποκλεισμό από την ομάδα.
Δοκιμάστε 2-3 συναντήσεις για να πάρετε μια καλή αίσθηση της δυναμικής. Μια καλή ομάδα θα σας κάνει να νιώθετε ακουστός/η και σεβαστός/η, όχι υποχρεωμένος/η να μιλήσετε ή να κάνετε κάτι που σας είναι άβολο. Αν μετά από τρεις συναντήσεις δεν νιώθετε άνετα, μπορείτε να δοκιμάσετε μια διαφορετική ομάδα.
Ναι, υπάρχουν ομάδες που επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες καταστάσεις (π.χ. άγχος, κατάθλιψη, πένθος), ομάδες ανοιχτής συμμετοχής ή κλειστές ομάδες με συγκεκριμένη διάρκεια, καθώς και ομάδες που καθοδηγούνται από επαγγελματίες ή από ομοτίμους. Στην Ελλάδα, ο ΕΟΨΥ προσφέρει και ειδικές ομάδες για νέους ενήλικες, ηλικιωμένους και ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.
Είναι απολύτως φυσικό και αποδεκτό να εκφράζετε συναισθήματα. Ο χώρος είναι ασφαλής για να είστε ο εαυτός σας, και πολλοί συμμετέχοντες μπορεί να νιώσουν παρόμοια. Υπάρχουν πάντα χαρτομάντηλα και νερό διαθέσιμα, και μπορείτε να ζητήσετε ένα διάλειμμα αν το χρειαστείτε.
Αυτό εξαρτάται από τους κανόνες της κάθε ομάδας. Ορισμένες ομάδες επιτρέπουν επισκέπτες για την πρώτη φορά, ενώ άλλες μπορεί να είναι μόνο για άτομα με άμεση ενακριβή εμπειρία από το συγκεκριμένο ζήτημα. Ρωτήστε τον οργανωτή πριν φέρετε κάποιον μαζί σας.
Ορισμένες ομάδες είναι ανοιχτές με απεριόριστη διάρκεια, ενώ άλλες μπορεί να έχουν συγκεκριμένο αριθμό συναντήσεων (συνήθως 8-12). Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν στήριξη σε ομάδες για μήνες ή ακόμα και χρόνια, ενώ άλλοι φεύγουν όταν αισθάνονται ότι έχουν πάρει αυτά που χρειάζονταν.
Είναι σημαντικό να νιώθετε άνετα. Αν μετά από 2-3 συναντήσεις συνεχίζετε να νιώθετε ότι η συγκεκριμένη ομάδα δεν είναι για εσάς, μπορείτε να μιλήσετε με τον οργανωτή για τις ανησυχίες σας ή να εξερευνήσετε άλλες ομάδες που μπορεί να ταιριάζουν καλύτερα στις ανάγκες σας. Ο ΕΟΨΥ μπορεί να σας βοηθήσει να βρείτε εναλλακτικές.
Η απλή συμμετοχή και η ακρόαση είναι εξίσου σημαντικές με το να μιλάτε. Καθώς αποκτάτε άνεση, η κοινή χρήση των δικών σας εμπειριών και στρατηγικών αντιμετώπισης μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμη για άλλους. Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε στη διοργάνωση συναντήσεων ή να μοιραστείτε χρήσιμους πόρους.
Ναι, ειδικά μετά την πανδημία, πολλές ομάδες προσφέρουν τη δυνατότητα διαδικτυακής συμμετοχής μέσω πλατφορμών όπως το Zoom. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών ή για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Ο ΕΟΨΥ διατηρεί ενημερωμένη λίστα με τις διαδικτυακές ομάδες υποστήριξης.

Βρείτε τη δική σας ομάδα υποστήριξης σήμερα