Οδηγός

Σταρταπικά Εγχειρήματα: Ο Οδηγός για την Επιτυχία στην Ελλάδα

Η συμμετοχή σε σταρταπικά εγχειρήματα προσφέρει τη δυνατότητα δημιουργίας νέων επιχειρηματικών μοντέλων, καινοτόμων λύσεων και βιώσιμων επιχειρήσεων που μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

Δημοσιεύθηκε στις Τελευταία ενημέρωση στις

Οπτική Εισαγωγή

Άντρας εργάζεται σε φορητό υπολογιστή σε γραφείο με ποδήλατο.
Δύο άτομα σχεδιάζουν σε μαυροπίνακα με διαγράμματα
Δύο άτομα συζητούν επιχειρηματικό σχέδιο σε μαυροπίνακα
Άνδρας που μιλάει στο τηλέφωνο σε μοντέρνο γραφείο με ομάδα
Δύο άτομα κάνουν ιδεοσυλλογή σε τοίχο με κιμωλία
Δύο συνάδελφοι συνεργάζονται σε ένα project σε laptop.
Γυναίκα κοιτάζει χαρτοκολλήσεις στον τοίχο
Δύο άτομα συζητούν ένα σχέδιο σε πίναγα ασπρόμαυρο.
Ποικιλόμορφη ομάδα συνεργάζεται γύρω από τραπέζι σε γραφείο
Δύο συνάδελφοι συζητούν διαγράμματα στην οθόνη υπολογιστή
Γυναίκα τοποθετεί αυτοκόλλητα σε σκοτεινό τοίχο.
Γυναίκα προσθέτει χαρτοκολλήσεις σε σκοτεινό τοίχο
Γυναίκα που εργάζεται σε γραφείο με φορητό υπολογιστή και διαγράμματα.
Δύο άτομα ζωγραφίζουν σε τοίχο με κιμωλία
Γυναίκα που γράφει σε αυτοκόλλητες σημειώσεις στον τοίχο.
Άνθρωποι που εργάζονται σε μοντέρνο γραφείο με πίναα γκραφίτι.
Ομάδα συνεργάζεται γύρω από ασπροπίνακα κατά τη διάρκεια συνάντησης
Γυναίκα γράφει σε πολύχρωμα αυτοκόλλητα στον τοίχο
Δύο συνάδελφοι συζητούν σχέδιο σε μαυροπίνακα
Άτομα τακτοποιούν αυτοκόλλητα σε σκοτεινό τοίχο.

Προσμονή

Πάντα είχα την επιθυμία να δημιουργήσω κάτι δικό μου, αλλά φοβόμουν να κάνω το πρώτο βήμα. Θυμάμαι ακόμα τη μέρα που κάθισα στο ένα τοπικό καφενείο με έναν παλιό φίλο, έναν παλιό φίλο. Ο καφές ήταν πικρός, ακριβώς όπως του αρέσει, και η θάλασσα απέναντι γυάλιζε υπό τον ήλιο. «Γιατί να μην το δοκιμάσεις;» μου είπε, ενώ γύριζε το κουταλάκι του ραφέ. «Στην Ελλάδα χρειάζονται νέες ιδέες». Εκείνη τη στιγμή, το έβαλα κάτω απ' το μαξιλάρι μου και άρχισα να σκέφτομαι σοβαρά την ιδέα μου. Τα βράδια μετά τη δουλειά, καθόμουν στη βεράντα του σπιτιού μου στον μια γειτονιά, με θέα τον Λυκαβηττό, και έγραφα τις σκέψεις μου σε ένα παλιό σημειωματάριο. Η αγωνία μιλούσε δυνατά: «Και αν αποτύχω;» αλλά και ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος: «Και αν πετύχω;»

Βύθιση

Ο πρώτος μήνας ήταν σαν να περπατάς στο σκοτάδι. Το γραφείο μας ήταν ένας μικρός χώρος στο μια κεντρική περιοχή, πάνω από ένα παλιό ζαχαροπλαστείο. Η μυρωδιά των γλυκών ανέβαινε κάθε πρωί, ανακατεμένη με την οσμή του φρέσκου χαρτιού και του καφέ που μαγείρευε η συνεργάτριά μου, η συνιδρύτριά μας. Θυμάμαι τη νύχτα πριν την πρώτη μας παρουσίαση στους επενδυτές. Δούλευα πάνω στις διαφάνειες, ενώ ακουγόταν ο θόρυβος της Αθήνας έξω. Το κουδούνι του τηλεφώνου μου χτύπησε ξαφνικά - ήταν ο κύριος Παναγιώτης, ο πρώτος μας πελάτης. «Το εφαρμόζουμε αύριο;» ρώτησε με φωνή γεμάτη ενθουσιασμό. Εκείνη τη στιγμή, κατάλαβα ότι κάτι ξεκινούσε πραγματικά.

Αντανάκλαση

Σήμερα, περνώντας από το πρώτο μας γραφείο, βλέπω τα παιδιά που έχουν πάρει την ίδια απόφαση. Το γέλιο και οι φωνές τους μου θυμίζουν εμάς πριν χρόνια. Έμαθα ότι η επιτυχία δεν είναι μόνο τα νούμερα, αλλά και οι άνθρωποι που γνωρίζεις στον δρόμο. Ο κύριος Παναγιώτης είναι ακόμα πελάτης μας, και ο Νίκος έγινε ένας από τους καλύτερους μου φίλους. Το ταξίδι αυτό μου έδειξε ότι στην Ελλάδα, η επιχειρηματικότητα δεν είναι μόνο επιχείρηση, είναι ζωή. Και όπως λέει και η γιαγιά μου: «Αν δεν ανεβαίνεις το βουνό, δεν θα δεις την θάλασσα».

Στην Ελλάδα, οι νέες επιχειρήσεις δημιουργούν χιλιάδες θέσεις εργασίας ετησίως, συμβάλλοντας σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη.
Οι νεοφυείς επιχειρήσεις φέρνουν νέες ιδέες και τεχνολογίες που βελτιώνουν τη ζωή μας και ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Η δημιουργία μιας επιτυχημένης επιχείρησης μπορεί να οδηγήσει σε οικονομική ευημερία και αυτοδυναμία.
Οι ιδρυτές έχουν την ελευθερία να λαμβάνουν αποφάσεις και να διαμορφώνουν το μέλλον της εταιρείας τους, προσαρμοζόμενοι στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.
Οι επιτυχημένες επιχειρήσεις μπορούν να επηρεάσουν θετικά την ελληνική κοινωνία και το περιβάλλον, δημιουργώντας αξίες πέρα από το κέρδος.
Η διαδικασία δημιουργίας μιας επιχείρησης αναπτύσσει πολυάριθμες δεξιότητες όπως ηγεσία, διαπραγμάτευση και επίλυση προβλημάτων, που είναι πολύτιμες στην ελληνική αγορά εργασίας.
Η δημιουργία μιας επιτυχημένης επιχείρησης μπορεί να γίνει η κληρονομιά κάποιου για τις επόμενες γενιές, συμβάλλοντας στη βιωσιμότητα της οικογενειακής περιουσίας.
  1. Αναγνώρισε ένα πραγματικό πρόβλημα ή ανάγκη στην ελληνική αγορά που μπορείς να λύσεις
  2. Δημιούργησε ένα λεπτομερές επιχειρηματικό σχέδιο με ρεαλιστικούς στόχους και στρατηγικές
  3. Έρευνα τον ελληνικό ανταγωνισμό και τον στόχο αγοράς σου
  4. Ανάπτυξε ένα πρωτότυπο προϊόν ή υπηρεσία (MVP - Ελάχιστο Βιώσιμο Προϊόν)
  5. Δοκίμασε την ιδέα σου με πιθανούς πελάτες στην Ελλάδα και λάβε ανατροφοδότηση
  6. Βελτίωσε το προϊόν ή την υπηρεσία σου βασισμένος στα σχόλια
  7. Ανέπτυξε στρατηγικές μάρκετινγκ και πωλήσεων προσαρμοσμένες στην ελληνική αγορά
  8. Αναζήτησε χρηματοδότηση μέσω ελληνικών προγραμμάτων στήριξης και επενδυτών
  9. Ξεκίνα μικρά και επέκτεινε σταδιακά, με έδρα την Ελλάδα
  10. Δημιούργησε μια δυνατή ομάδα και κουλτούρα εταιρείας που να αντανακλά τις αξίες σου
  • Σαφής επιχειρηματική ιδέα ή πρόβλημα που επιλύει
  • Βασικές γνώσεις χρηματοοικονομικής διαχείρισης
  • Διαθέσιμος χρόνος και δέσμευση
  • Δυνατότητα ανάληψης κινδύνων
  • Βασικές γνώσεις ψηφιακών εργαλείων
  • Δίκτυο επαφών στον κλάδο
  • Ανοχή στην αβεβαιότητα και την αλλαγή
  • Εγγραφή στο Μητρώο Επιχειρήσεων (Γ.Ε.ΜΗ.)
  • ΑΦΜ επιχειρηματία
  • Τραπεζικός λογαριασμός επαγγελματίας

Η δημιουργία νέων επιχειρήσεων περιλαμβάνει οικονομικά ρίσκα. Συνιστάται προσεκτικός σχεδιασμός, έρευνα αγοράς και συμβουλές ειδικών πριν την έναρξη. Οι νέες επιχειρήσεις μπορεί να χρειαστούν χρόνο μέχρι να γίνουν κερδοφόρες. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφτείτε τον Οργανισμό Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (ΟΕΒ) ή το Ελληνικό Κέντρο Επιχειρηματικότητας.

Στην Ελλάδα, οι περισσότερες νέες επιχειρήσεις χρειάζονται 1-3 χρόνια μέχρι να φτάσουν στο σημείο ισορροπίας. Ωστόσο, αυτό ποικίλλει ανάλογα με τον κλάδο, το επιχειρηματικό μοντέλο και την αγορά. Σύμφωνα με έρευνες, περίπου το 30% των ελληνικών σταρτάπ φτάνουν σε κερδοφορία εντός του πρώτου έτους λειτουργίας.
Στην Ελλάδα, τα πιο συνηθισμένα λάθη περιλαμβάνουν: ανεπαρκή έρευνα αγοράς, υποτίμηση των διοικητικών υποχρεώσεων, κακή διαχείριση ταμειακών ροών, μη ρεαλιστικές προβλέψεις εσόδων, παραμέληση του ψηφιακού μάρκετινγκ και μη σωστή αξιολόγηση του ανταγωνισμού. Επίσης, πολλοί υποτιμούν τη σημασία του δικτύου επαφών (networking) στην ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα.
Το ποσό ποικίλλει σημαντικά. Μερικά σταρτάπ μπορούν να ξεκινήσουν με λιγότερα από 5.000€ (π.χ. υπηρεσίες, εφαρμογές), ενώ άλλα μπορεί να χρειαστούν 50.000€ και άνω. Στην Ελλάδα, υπάρχουν προγράμματα επιχειρηματικής στήριξης όπως ο Επιχειρησιακός Προγραμματισμός Ανάπτυξης (ΕΠΑ) που μπορούν να βοηθήσουν στη χρηματοδότηση. Επίσης, πολλοί νέοι επιχειρηματίες ξεκινούν με δικά τους κεφάλαια, φίλους και οικογένεια (friends, family, fools) πριν προχωρήσουν σε επενδυτές.
Στην Ελλάδα, οι κύριες πηγές χρηματοδότησης είναι: α) επιχειρηματικοί αγγελοί και επιχειρηματικά κεφάλαια (venture capital) όπως το τοπικά κεφάλαια επενδύσεων, β) επιχειρησιακά προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ και το Επιχειρώ, γ) διαγωνισμοί επιχειρηματικότητας, δ) επιχειρηματικοί διαγωνισμοί πιτς (pitch competitions) και ε) επιχειρηματικά ακροάσεις (demo days). Είναι σημαντικό να έχεις ένα καλά δομημένο επιχειρηματικό σχέδιο και μια πειστική παρουσίαση (pitch deck) πριν προσεγγίσεις επενδυτές.
Στην Ελλάδα, η ιδιοκτησία αναφέρεται στο ποιος είναι ο νόμιμος κάτοχος των μετοχών ή των μεριδίων της επιχείρησης, ενώ η διεύθυνση αφορά τη διαχείριση της καθημερινής λειτουργίας. Ο ιδιοκτήτης (μέτοχος) μπορεί να είναι και διευθυντής, αλλά δεν είναι απαραίτητο. Πολλοί ιδρυτές προσλαμβάνουν επαγγελματίες διευθυντές (CEOs) καθώς η εταιρεία μεγαλώνει. Σε μεγάλες ελληνικές εταιρείες, η διαχωριστική γραμμή είναι πιο ξεκάθαρη, με το διοικητικό συμβούλιο να εκπροσωπεί τους μετόχους και τη διοίκηση να ασχολείται με τη λειτουργία.
Στην Ελλάδα, η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας γίνεται μέσω: α) ευρεσιτεχνιών για εφευρέσεις, β) εγγραφής σήματος για το όνομα και το λογότυπο, γ) πνευματικής ιδιοκτησίας για δημιουργικές εκφράσεις και δ) συμφωνιών εμπιστευτικότητας (NDA) με συνεργάτες και εργαζόμενους. Είναι σημαντικό να τεκμηριώνεις την ανάπτυξη της ιδέας σου και να συμβουλεύεσαι ειδικό δικηγόρο πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, θυμήσου ότι στην πράξη, η ταχεία είσοδος στην αγορά και η δημιουργία ενός δυνατού brand είναι συχνά η καλύτερη προστασία.
Μια καλή επιχειρηματική ιδέα για την Ελλάδα συνήθως: α) επιλύει ένα πραγματικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν Έλληνες καταναλωτές ή επιχειρήσεις, β) έχει μελέτη σκοπιμότητας που δείχνει ότι υπάρχει ζήτηση, γ) είναι μοναδική ή προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι υπαρχόντων λύσεων, και δ) είναι εφικτή με τους διαθέσιμους πόρους. Μπορείς να δοκιμάσεις την ιδέα σου με έρευνα αγοράς, MVP (Minimum Viable Product) και πιλοτικές δοκιμές με πραγματικούς πελάτες στην Ελλάδα.
Τα πρώτα χρόνια, πολλοί Έλληνες ιδρυτές εργάζονται 60-80 ώρες την εβδομάδα. Ωστόσο, η ποιότητα του χρόνου είναι πιο σημαντική από την ποσότητα. Στην Ελλάδα, όπου η ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής είναι σημαντική, πολλοί επιτυχημένοι επιχειρηματίες συμβουλεύουν να βρίσκεις χρόνο για σένα και την οικογένειά σου ακόμα και στις πιο απαιτητές φάσεις. Η αποτελεσματικότητα, η οργάνωση και η ικανότητα να αναθέτεις καθήκοντα είναι καθοριστικής σημασίας.
Στην Ελλάδα, όπου η ασφάλεια της εργασίας είναι σημαντική, το ιδανικό είναι να ξεκινήσεις το σταρτάπ σου ως πλευρική δραστηριότητα (side business) μέχρι να δεις σταθερό εισόδημα που να καλύπτει τουλάχιστον τα βασικά σου έξοδα. Πολλοί Έλληνες επιχειρηματίες περιμένουν μέχρι το εισόδημά τους από το σταρτάπ να φτάσει το 50-70% του μισθού τους πριν εγκαταλείψουν την καθημερινή τους δουλειά. Επίσης, σκέψου να εκμεταλλευτείς το θεσμό της αναστολής σχέσης εργασίας που επιτρέπει σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα να αναστείλουν τη σύμβασή τους για έως 2 χρόνια για να ασχοληθούν με επιχειρηματική δραστηριότητα.
Για να ξεχωρίσει ένα ελληνικό σταρτάπ, μπορείς να εστιάσεις σε: α) την ποιότητα της εξυπηρέτησης πελατών, που είναι ιδιαίτερα σημαντική στην ελληνική κουλτούρα, β) την καινοτομία του προϊόντος ή της υπηρεσίας σου, γ) την προσωπική σχέση με τους πελάτες, δ) την τοπική προσαρμογή (localization) και ε) τη βιωσιμότητα. Πολλές επιτυχημένες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν χτίσει την ταυτότητά τους γύρω από την ελληνική κουλτούρα, την ποιότητα και την αξιοπιστία.
Στην Ελλάδα, όπου το στίγμα της αποτυχίας μπορεί να είναι μεγαλύτερο, είναι σημαντικό να θυμάσαι ότι η αποτυχία είναι μέρος της διαδικασίας. Πολλοί επιτυχημένοι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν αποτύχει στο παρελθόν. Το κλειδί είναι: α) να μάθεις από τα λάθη σου, β) να αναλύσεις τι πήγε στραβά με ανοιχτό μυαλό, γ) να μιλήσεις με μέντορες και συναδέλφους, δ) να δεις ποια στοιχεία μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν και ε) να ξαναπροσπαθήσεις με νέες γνώσεις. Στην Ελλάδα, ο νόμος για τη δεύτερη ευκαιρία (ν.4354/2015) βοηθάει τους επιχειρηματίες που έχουν αποτύχει να ξαναξεκινήσουν, με ειδικές διαδικασίες εκκαθάρισης χρεών.
Η ισορροπία ζωής-εργασίας είναι ιδιαίτερα σημαντική στην ελληνική κουλτούρα. Ορισμένες στρατηγικές περιλαμβάνουν: α) ορισμό ξεκάθαρων ορίων ωραρίου, β) εκμετάλλευση των ωρών αιχμής παραγωγικότητας, γ) ανάθεση καθηκόντων, δ) χρήση εργαλείων αυτοματισμού, ε) οργάνωση καλής ποιότητας χρόνου με οικογένεια και φίλους, και στ) φροντίδα της σωματικής και ψυχικής υγείας. Στην Ελλάδα, πολλοί επιχειρηματίες ενσωματώνουν τις οικογενειακές αξίες και τις κοινωνικές σχέσεις στη δουλειά τους, δημιουργώντας μια πιο ολιστική προσέγγιση της επιχειρηματικότητας.

Ξεκίνα το ταξίδι της επιχειρηματικότητας σήμερα!